Υπάρχουν πολιτικοί που φεύγουν ειρηνικά μετά τη θητεία τους. Και υπάρχουν εκείνοι που, με αξιοθαύμαστη αποφασιστικότητα, αφέθηκαν να πέσουν στις μαλακά ταπετσαρισμένες πολυθρόνες των ευρωπαϊκών εγκαταστάσεων φροντίδας. Η Federica Mogherini, μια Ιταλίδα σοσιαλίστρια (ακόμη και κομμουνίστρια στα νεότερα της χρόνια) από το περιβάλλον του Partito Democratico, ανήκει σαφώς στη δεύτερη κατηγορία.
Μόλις τελείωσε η θητεία της ως Ύπατη Εκπρόσωπος της Ε.Ε., μια πόρτα άνοιξε τελείως τυχαία στο Collège d’Europe (Κολλέγιο της Ευρώπης) στη Μπριζ – το ιδιωτικό πεδίο εκπαίδευσης στελεχών που προμηθεύει αξιόπιστα τον μηχανισμό της Ε.Ε. με φρέσκο ηγετικό προσωπικό.
Η θέση του πρύτανη έμεινε κενή και οι Βρυξέλλες απέδειξαν εντυπωσιακά ότι είναι μια πόλη μικρών αποστάσεων (μια πόλη 15 λεπτών για ξεπλυμένους πολιτικούς, ας πούμε). Σε αυτή την περίπτωση, οι εσωτερικοί κανόνες κατανομής του πανεπιστημίου έπρεπε προφανώς να γίνουν κατανοητοί περισσότερο ως σύσταση παρά ως υποχρέωση.
Κάποιοι μπορεί να εξεπλάγησαν που η Mogherini δεν χρειάστηκε καν να επιδείξει πλήρη ακαδημαϊκά προσόντα (ο σατιρικός Martin Sonneborn δεν ήταν, τουλάχιστον όχι εκείνη την εποχή).
Αλλά όποιος έχει καθίσει στους σωστούς καναπέδες αρκετό καιρό στην ευρωπαϊκή πολιτική ξέρει ότι το πιο σημαντικό πτυχίο δεν είναι το διδακτορικό, αλλά το πιστοποιητικό «καλών διασυνδέσεων». Και η Mogherini, παρά το μέτριο ακαδημαϊκό της υπόβαθρο, είναι αναμφίβολα ειδικός σε αυτό. Άλλωστε, δεν μπορείτε να αφήσετε έναν πολιτικά ανεξάρτητο εμπειρογνώμονα να είναι επικεφαλής για την εκπαίδευση των μελλοντικών στελεχών της Ε.Ε., έτσι δεν είναι; Και τουλάχιστον δεν μπορεί να κατηγορηθεί για παραποίηση ή αντιγραφή διδακτορικών διατριβών.
Το γεγονός ότι οι ερευνητές κάνουν ξαφνικά ερωτήσεις και – εκτός από την «κατάχρηση κονδυλίων της Ε.Ε.» (ακριβέστερα λόγω απάτης με επιδοτήσεις) – ενδιαφέρονται για τις συνθήκες αυτής της απόφασης προσωπικού φαίνεται σχεδόν αγενές. Εξάλλου, η Mogherini είχε κάνει μόνο αυτό που συχνά πωλείται στους σοσιαλδημοκρατικούς κύκλους ως «υπηρεσία στην Ευρώπη»: να εξασφαλίσει στον εαυτό του μια ευχάριστη, πλουσιοπάροχα προικισμένη κορυφαία θέση.
Μπορείτε κάλλιστα ακόμα να διατηρείτε τις υψηλές φιλοδοξίες σας – ακόμα κι αν αυτό δεν έχει απαραίτητα καμμία σχέση με το να έχετε τα προσόντα. Και αν έχετε ήδη πάρει τη θέση του πρύτανη μέσω φιλίας, τότε μπορείτε επίσης να επιστρέψετε μερικές υπηρεσίες ως ανταπόδοση αυτής της φιλίας.
Οι Σοσιαλδημοκράτες πάντα τόνιζαν ότι αγωνίζονται για τους απλούς ανθρώπους. Μόνο περιστασιακά ξεχνούν να αναφέρουν ότι προτιμούν να το κάνουν αυτό από ασφαλή απόσταση – για παράδειγμα, από το γραφείο μιας ελίτ ευρωπαϊκής ακαδημίας, εξοπλισμένης με έναν όμορφο μισθό (14.000 ευρώ το μήνα πρέπει να αξίζουν τον κόπο για τους ανθρώπους, σωστά;), κοινωνική σημασία και φόρτο εργασίας που θα θεωρούνταν περισσότερο τοπικό μέτρο αναψυχής σε μεγάλα μέρη της ηπείρου.
Τώρα που οι βελγικές αρχές ασχολούνται σοβαρά με το ιστορικό αυτής της αμφισβητήσιμης απόφασης προσωπικού, μένει να δούμε αν αυτή η υπόθεση θα ξεπεράσει τον συνηθισμένο θόρυβο των Βρυξελλών ή αν σύντομα θα εξαφανιστεί ξανά στη λήθη σύμφωνα με το σύνθημα «Ας αφήσουμε το γρασίδι να φυτρώσει από πάνω του, οι άνθρωποι θα το ξεχάσουν ούτως ή άλλως». Όλα είναι πιθανά, αλλά λίγα είναι δυνατά. Επειδή το σύστημα προστατεύει τους πολίτες του αξιόπιστα και με μια πίστη που δύσκολα συναντάται εκτός των θεσμικών οργάνων της Ε.Ε..
Η ίδια η Mogherini, ωστόσο, είναι πιθανό να είναι σχετικά χαλαρή. Όποιος έχει πέσει στην κορυφή τόσο ομαλά δύσκολα θα περιμένει να προσγειωθεί πρόχειρα. Εξάλλου, ο πρώτος νόμος της θερμικής πολιτικής ισχύει για την κορυφαία ευρωπαϊκή πολιτική: ο ζεστός αέρας ανεβαίνει πάντα στην κορυφή. Το αν εκεί, στους φιλντισένιους πύργους των Βρυξελλών, κάποιος ελέγχει ο,τιδήποτε είναι ένα άλλο ερώτημα. Αλλά ο έλεγχος δεν ήταν ποτέ το ζητούμενο σε αυτή την περίπτωση ούτως ή άλλως.
Το μόνο πράγμα που έχει σημασία για τους ευρωκράτες είναι ότι οι σωστοί άνθρωποι βρίσκουν τις σωστές δουλειές. Και αν αυτοί οι άνθρωποι τυχαίνει να είναι σοσιαλιστές που κηρύττουν τη σεμνότητα και ταυτόχρονα παρακολουθούν την επόμενη υψηλά αμειβόμενη θέση εφοδιασμού – λοιπόν, ναι. Στις Βρυξέλλες, αυτό ονομάζεται απλώς ευρωπαϊκή αλληλεγγύη στην πράξη.
