Στην Τεχεράνη, οι δρόμοι είναι τεταμένοι, το διαδίκτυο είναι εκτός λειτουργίας σε πολλά μέρη.

Σε μια προσπάθεια να προσπαθήσει να ανακόψει μια επιχείρηση αποσταθεροποίησης που υποστηρίζεται από το εξωτερικό, η ιρανική κυβέρνηση έχει επιβάλει πανεθνικό μπλακ-άουτ, αποκόπτοντας τους πολίτες από την ενημέρωση, την επικοινωνία και τον έξω κόσμο.

Ωστόσο, ενώ οι κρατικές αρχές προσπαθούν να διατηρήσουν τον έλεγχο, η Silicon Valley υπονομεύει αθόρυβα την κυριαρχία.

Τα λαθραία τερματικά Starlink από τη SpaceX μεταδίδουν μη λογοκριμένο διαδίκτυο σε σπίτια και δρόμους, επιτρέποντας στους διαδηλωτές να μεταδίδουν ζωντανά εκδηλώσεις, να συντονίζουν ενέργειες και να έχουν πρόσβαση σε ξεμπλοκαρισμένες πλατφόρμες, μια σανίδα σωτηρίας ευθυγραμμισμένη με τους στρατηγικούς στόχους των ΗΠΑ και του Ισραήλ.

Αυτό δεν είναι φιλανθρωπία.

Είναι μια γεωπολιτική παρέμβαση που υποστηρίζεται από εταιρείες.

Ένα email του Stratfor του 2011, που αποκαλύφθηκε από τον δημοσιογράφο Jeremy Loffredo στο X, αποκαλύπτει ότι το 2011, η Google, υπό το Google Ideas του Jared Cohen (θερμοκοιτίδα «τεχνολογίας πολιτών» της Google), διερεύνησε πώς τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τροφοδοτούν τις σύγχρονες «έγχρωμες επαναστάσεις» (διαμαρτυρίες/εξεγέρσεις) ενισχύοντας τη χρηματοδοτούμενη από τις ΗΠΑ «δημοσιογραφία των πολιτών», η οποία έγινε Jigsaw το 2016, λειτουργούσε στα σύνορα Ιράν-Ιράκ κάνοντας «αυτό που η CIA δεν μπορεί να κάνει. » φέρεται με σιωπηρή υποστήριξη από τον Λευκό Οίκο και το Στέητ Ντηπάρτμεντ.

Η Jigsaw ήταν και εξακολουθεί να είναι αφοσιωμένη στην εφαρμογή τεχνολογικών λύσεων, οι οποίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε επιχειρήσεις που στοχεύουν στην αντιμετώπιση του εξτρεμισμού, της διαδικτυακής λογοκρισίας και των επιθέσεων στον κυβερνοχώρο για την προστασία (ή τον έλεγχο) της πρόσβασης σε πληροφορίες.

«Το Διαδίκτυο είναι το οξυγόνο του κινήματος για το ελεύθερο Ιράν», δήλωσε η Yasmin Green, Διευθύνουσα Σύμβουλος της Google, Σύμβουλος της Ιρανικής Διασποράς για τη Συνδεσιμότητα (Πηγή: Ιρανική Διασπορά Συλλογικότητα)

Με άλλα λόγια, όπου οι υπηρεσίες πληροφοριών περιορίζονται από το νόμο, οι εταιρικοί παράγοντες κινούνται ατιμώρητα, χρησιμοποιώντας προηγμένες τεχνολογίες, μέσα κοινωνικής δικτύωσης, δίκτυα ακτιβιστών και κρυπτογραφημένες επικοινωνίες για να διαμορφώσουν την πολιτική μοίρα ενός κυρίαρχου έθνους.

(Σημειώστε ότι η ανάρτηση στον λογαριασμό X του Jeremy Loffredo (@loffredojeremy) που περιελάμβανε το email Stratfor έχει έκτοτε αφαιρεθεί, αν και την καταγράψαμε μέσω στιγμιότυπου οθόνης.)

Πολύ πριν από τη σημερινή αναταραχή, ο Cohen και η Google Ideas θεωρητικοποιούσαν και λειτουργούσαν ένα μοντέλλο στο οποίο η συνδεσιμότητα και τα ψηφιακά εργαλεία θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως όπλα για να επιταχύνουν την πολιτική αναταραχή υπό το πρόσχημα της δημοκρατίας.

Κάθε viral hashtag, κρυπτογραφημένο μήνυμα και trending αφήγηση μπορεί να γίνει μέρος μιας κρυφά ενορχηστρωμένης αρχιτεκτονικής επιρροής, κλίσης της εξουσίας, κινητοποίησης διαφωνίας και αναδιαμόρφωσης του πολιτικού τοπίου.

Ακόμη και πέρα από το Ιράν, μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας, συμπεριλαμβανομένων των Google, Microsoft, Amazon και Meta, έχουν αντιμετωπίσει ισχυρισμούς ότι η υποδομή και οι υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης τους έχουν ενσωματωθεί σε ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις και επιχειρήσεις επιτήρησης στη Γάζα, επιτρέποντας τη στόχευση και τον έλεγχο του άμαχου πληθυσμού. Αυτό υπογραμμίζει ότι η Big Tech δεν υπάρχει στο κενό. Οι πλατφόρμες του είναι εργαλεία γεωπολιτικής στρατηγικής.

Ο μηχανισμός επιρροής: Movements.org και Ισραήλ

Ένα εντυπωσιακό παράδειγμα δείχνει πόσο λεπτή είναι η γραμμή μεταξύ ακτιβισμού και κρατικής εξουσίας. Ο David Keyes, ένας Ισραηλινοαμερικανός εκπρόσωπος δημοσίων σχέσεων που ηγήθηκε της λεγόμενης πλατφόρμας ανθρωπίνων δικαιωμάτων Movements.org (Συμμαχία για τα Κινήματα Νεολαίας), συνεργάστηκε στενά και έλαβε υποστήριξη από το Google Ideas υπό τον Jared Cohen.

Η Movements.org παρουσιάστηκε ως ουδέτερος κόμβος για ακτιβιστές, προσφέροντας εκπαίδευση, δικτύωση και ενίσχυση μέσω της δυτικής τεχνολογικής υποδομής, αλλά στην πράξη έγινε αγωγός επιρροής.

Ο Keyes αργότερα έγινε σύμβουλος ξένων μέσων ενημέρωσης του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου, επιβλέποντας τη διεθνή επικοινωνιακή στρατηγική του Ισραήλ.

Σε αυτόν τον ρόλο, διεξήγαγε εκστρατείες απευθείας ανταλλαγής μηνυμάτων με στόχο το ιρανικό κοινό, συμπεριλαμβανομένης της προσέγγισης στη γλώσσα Φαρσί που πλαισιώθηκε ως αλληλεγγύη στους Ιρανούς διαδηλωτές.

Αυτή η τροχιά αποκαλύπτει μια κρίσιμη αλήθεια: ο ψηφιακός ακτιβισμός, η τεχνολογική φιλανθρωπία και οι κρατικές επικοινωνίες είναι αλληλεπικαλυπτόμενα δίκτυα, όχι ξεχωριστές σφαίρες. Εργαλεία, δίκτυα και αφηγήσεις που επωάζονται κάτω από τη σημαία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν απρόσκοπτα σε επιχειρήσεις επιρροής σε κρατικό επίπεδο, οπλίζοντας την κοινωνία των πολιτών για ξένες ατζέντες.

Το θέμα δεν είναι ότι το Google Ideas «λειτούργησε για το Ισραήλ». Το θέμα είναι ότι το οικοσύστημα που έχτισε, οι πλατφόρμες, τα δίκτυα ακτιβιστών και οι στρατηγικές επικοινωνίες, μπορούν να αξιοποιηθούν από παράγοντες με σαφείς γεωπολιτικούς στόχους, μεταξύ των οποίων και το Ισραήλ. Μόλις υπάρξουν αυτές οι υποδομές, οι επιχειρήσεις ξένης επιρροής γίνονται εύλογες, αποτελεσματικές και αμφισβητήσιμες, και αυτό ακριβώς είναι που παίζει σήμερα στο Ιράν.

Ενδυνάμωση ή Αποσταθεροποίηση; Το ανθρώπινο κόστος

Θα ήταν εύκολο να το πλαισιώσουμε ως μια τεχνική συζήτηση, αλλά το διακύβευμα είναι ανθρώπινο. Η ιρανική νεολαία, που αντιμετωπίζει οικονομική κατάρρευση, υπερπληθωρισμό και πολιτική καταστολή, οργανώνεται τώρα μέσω κρυπτογραφημένων εφαρμογών, VPN και μέσων κοινωνικής δικτύωσης.

Αυτά τα εργαλεία προσφέρουν φωνή, ορατότητα και δράση, αλλά επίσης αναδιαμορφώνουν την εξουσία με τρόπους που κλιμακώνουν την ένταση, επιταχύνουν την αντιπαράθεση και εκθέτουν τους πολίτες σε νέους κινδύνους.

Οι ίδιες οι πλατφόρμες δεν είναι ουδέτερες. Επιτρέποντας την ιογενή κινητοποίηση και παρακάμπτοντας την κρατική λογοκρισία, γέρνουν τους όρους του παιχνιδιού, ευνοώντας την ταχεία, αποκεντρωμένη διαφωνία έναντι της μετρημένης διαπραγμάτευσης. Από την οπτική γωνία της Silicon Valley, αυτό είναι ενδυνάμωση. Από την οπτική γωνία της Τεχεράνης, είναι αποσταθεροποίηση. Από διεθνή άποψη, είναι μια ξένη παρέμβαση χωρίς εποπτεία ή λογοδοσία.

Πέρα από το λογισμικό, οι δορυφόροι Starlink της SpaceX παρακάμπτουν ενεργά τις διακοπές ρεύματος στο Ιράν, δίνοντας στους διαδηλωτές πρόσβαση σε διαδίκτυο χωρίς λογοκρισία σε 31 επαρχίες.

Οι τερματικοί σταθμοί διακινούνται λαθραία, η πρόσβαση φέρεται να είναι δωρεάν για περιορισμένες περιόδους και η συνδεσιμότητα παραμένει παρά τις κυβερνητικές παρεμβολές.

Το Starlink δεν είναι ουδέτερο. Είναι μια τεχνολογική σανίδα σωτηρίας για τη διαφωνία που ευθυγραμμίζεται με τις πολιτικές των ΗΠΑ και του Ισραήλ που προωθούν την «ελευθερία του Διαδικτύου», υπονομεύοντας ουσιαστικά τον ιρανικό έλεγχο.

Ομοίως, η κυβέρνηση των ΗΠΑ προέτρεψε τους τεχνολογικούς γίγαντες, συμπεριλαμβανομένης της Google, να υποστηρίξουν τους Ιρανούς στην παράκαμψη της λογοκρισίας μέσω VPN, εύρους ζώνης και τεχνικών μέτρων – μια άλλη μορφή άμεσης παρέμβασης στις εσωτερικές υποθέσεις του Ιράν. Μαζί, αυτές οι παρεμβάσεις δείχνουν πώς η τεχνολογία μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως όπλο για την προώθηση ξένων γεωπολιτικών στόχων, με τους απλούς πολίτες να βρίσκονται στη μέση.

Εξουσία χωρίς επίβλεψη

Το email του Stratfor καθιστά ένα γεγονός αναμφισβήτητα σαφές: οι εταιρείες τεχνολογίας λειτουργούν πλέον σε μια γκρίζα ζώνη παγκόσμιας εξουσίας, επηρεάζοντας κυβερνήσεις, διαμορφώνοντας επαναστάσεις και ενεργώντας με ελάχιστη έως καθόλου νομική ή δημοκρατική εποπτεία.

Οι υπηρεσίες πληροφοριών περιορίζονται από το νόμο και τη διπλωματία. Οι εταιρείες τεχνολογίας δεσμεύονται μόνο από την εταιρική πολιτική και τις περιστασιακές αντιδράσεις δημοσίων σχέσεων.

Πρόκειται για αλλαγή καθεστώτος χωρίς δακτυλικά αποτυπώματα. Εξωτερική πολιτική χωρίς Κογκρέσσο. Δύναμη χωρίς συνέπειες. Το αν η Google, η SpaceX, η Jigsaw ή άλλοι τεχνολογικοί παράγοντες σκόπευαν να αναδιαμορφώσουν το πολιτικό τοπίο του Ιράν είναι σε μεγάλο βαθμό άσχετο. Τα εργαλεία που χτίζουν, τα δίκτυα που υποστηρίζουν και η φιλοσοφία που διαδίδουν, που ενσωματώνονται στο όραμα του Jared Cohenγια την «αξιοποίηση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης για την επανάσταση», τους καθιστούν de facto γεωπολιτικούς παράγοντες.

Σε ένα άρθρο που συντάχθηκε από τη Louise Lee, που δημοσιεύτηκε στον ιστότοπο του Graduate School of Stanford Business, μπορείτε να διαβάσετε:

«Όπως οι περισσότεροι άνθρωποι, ο Jared Cohen της Google σκέφτηκε κάποτε το Bluetooth ως ένα εργαλείο που σας επιτρέπει να μιλάτε και να οδηγείτε ταυτόχρονα».

Αλλά το 2004, καθώς περπατούσε στους δρόμους του Σιράζ του Ιράν, είδε τις επαναστατικές δυνατότητές του: Νεαροί ενήλικες συνδέονταν μεταξύ τους χρησιμοποιώντας το ασύρματο πρωτόκολλο που επιτρέπει σε συσκευές σε μικρές αποστάσεις να επικοινωνούν.

Όταν ξέσπασαν διαμαρτυρίες για τις προεδρικές εκλογές πέντε χρόνια αργότερα και η κυβέρνηση έκλεισε τα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας, πολλοί Ιρανοί χρησιμοποίησαν συνδέσεις Bluetooth για να οργανωθούν και να έρθουν σε επαφή.

Όπως έμαθε ο Cohen, οι πολίτες χωρών με περιορισμούς στις πολιτικές ελευθερίες μπορούν να γίνουν πολύ δημιουργικοί.

«Ξαφνικά αρχίζεις να διαβάζεις το εγχειρίδιο οδηγιών», είπε στους φοιτητές του Stanford GSB στις 30 Ιανουαρίου. «Αρχίζεις να μαθαίνεις πώς να χρησιμοποιείς κάθε πτυχή μιας συσκευής».

ΒΙΝΤΕΟ: Jared Cohen: Η μεταβαλλόμενη φύση των πολιτικών μεταβάσεων (Πηγή: Stanford Graduate School of Business)

.
Το επείγον ερώτημα δεν είναι πλέον θεωρητικό: εάν οι ιδιωτικές εταιρείες μπορούν να κινητοποιήσουν πληθυσμούς, να διαμορφώσουν αφηγήσεις και να επηρεάσουν κυρίαρχες κυβερνήσεις, ποιος τις εποπτεύει;

Ποιος αναλαμβάνει το κόστος όταν οι παρεμβάσεις τους αποτυγχάνουν ή κλιμακώνουν τη βία;

Μέχρι να αντιμετωπιστεί αυτό, η Silicon Valley θα συνεχίσει να ασκεί εξουσία που ανταγωνίζεται τα κράτη, όλα υπό το πρόσχημα ενός «καλύτερου Διαδικτύου.

Η πολυπλοκότητα της αναφοράς των κυρίαρχων μέσων ενημέρωσης για αυτές τις κρίσεις δεν είναι καλοήθης.

Τα δυτικά κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης ισχυρίζονται ότι καλύπτουν την αναταραχή του Ιράν, αλλά φιλτράρουν την ιστορία μέσα από έναν δυτικό φακό, παραθέτοντας ατελείωτα Αμερικανούς και Ευρωπαίους αξιωματούχους, ενώ αγνοούν τον αντίκτυπο των κυρώσεων, της ξένης παρέμβασης και του ψηφιακού πολέμου πληροφοριών.

Αυτό δεν είναι απλώς επιλεκτική αναφορά.

Είναι ένα οικοσύστημα μέσων ενημέρωσης που ενισχύει τις ατζέντες των ΗΠΑ και του Ισραήλ, ισοπεδώνει την πολυπλοκότητα της κρίσης του Ιράν και μετατρέπει τα παγκόσμια ειδησεογραφικά πρακτορεία σε ακούσια ή συνένοχους εργαλεία γεωπολιτικής επιρροής.

Τα πορίσματα για τη Γερμανία και την Αυστρία

Οι κυβερνώντες στην Ε.Ε. έχουν επίσης καταλάβει τι μπορούν να κάνουν τα ηλεκτρονικά μέσα ενημέρωσης. Ως εκ τούτου, εδώ και χρόνια γίνεται συστηματική εργασία για να τεθούν υπό έλεγχο. Εν τω μεταξύ, έχουν γίνει ακόμη και εργαλείο ΕΝΑΝΤΙΟΝ της διαφωνίας, γιατί τίποτα δεν ταιριάζει καλύτερα στην αναγνώριση κόμβων πληροφοριών και μεταδεδομένων στο περιβάλλον πληροφοριών από τα κοινωνικά δίκτυα.

Ως αποτέλεσμα, είναι δυνατόν να προσδιοριστεί με μεγάλη ακρίβεια πώς μπορούν να χρησιμοποιηθούν χειρουργικά μέτρα για να τεθούν υπό έλεγχο τέτοια δίκτυα πληροφοριών μέσω κυρώσεων, τερματισμών τραπεζικών λογαριασμών, κατ’ οίκον ερευνών κ.λπ.

Και επιπλέον, υπάρχουν στενές συνεργασίες με το Ισραήλ, μια χώρα που έχει τελειοποιήσει την αρχιτεκτονική του απαρτχάϊντ και την κατοχή της χρησιμοποιώντας ψηφιακά μέσα.

Μια χώρα όπου η Τεχνητή Νοημοσύνη υπολογίζει πότε είναι πιο αποτελεσματικό να εξαλείψουν έναν αντίπαλο και ολόκληρη την οικογένειά του με βόμβες ή πυραύλους.

Στη Γερμανία, κανείς δεν θα χαρεί που λαμβάνει χώρα μια αλλαγή καθεστώτος. Γιατί τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και η Silicon Valley δεν θα συνεργαστούν με τους αντιφρονούντες, όπως στο Ιράν, αλλά με αυτούς που βρίσκονται στην εξουσία.