Στις 30 Ιανουαρίου 2026 στο Στρασβούργο, η Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης ενέκρινε ψήφισμα κατά των λεγόμενων «θεραπειών μεταστροφής». Καλεί τα κράτη μέλη να απαγορεύσουν πρακτικές που στοχεύουν στην αλλαγή ή την καταστολή του σεξουαλικού προσανατολισμού ή της σεξουαλικής ταυτότητας των ανθρώπων.
Σύμφωνα με το ψήφισμα, οι θεραπείες μετατροπής περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, προσπάθειες να πειστούν οι ομοφυλόφιλοι ή τρανς να υιοθετήσουν έναν ετεροφυλόφιλο τρόπο ζωής ή μια διαφορετική ταυτότητα φύλου. Η συνέλευση περιγράφει τέτοια μέτρα ως επιστημονικά αβάσιμα, επιβλαβή για την υγεία και παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Γερμανίας, έχουν ήδη εισαγάγει αντίστοιχες απαγορεύσεις εν όλω ή εν μέρει.
Αν και το Συμβούλιο της Ευρώπης δεν έχει νομοθετική αρμοδιότητα, η απόφαση έχει πολιτικό μήνυμα. Τα ψηφίσματα της Συνέλευσης συχνά χρησιμεύουν ως σημείο αναφοράς για την εθνική νομοθεσία ή για δικαστικές αξιολογήσεις. Εδώ ακριβώς είναι που οι επικριτές βλέπουν λόγο ανησυχίας.
Ο ευρύς ορισμός των καλυπτόμενων πρακτικών είναι ιδιαίτερα αμφιλεγόμενος. Για πρώτη φορά, περιλαμβάνονται επίσης ρητά η «ταυτότητα φύλου» και η «έκφραση φύλου» – όροι που δεν ορίζονται σαφώς από το νόμο. Οι πολέμιοι του ψηφίσματος φοβούνται ότι όχι μόνο θα ενθαρρύνει πραγματικά επιβλαβή καταναγκαστικά μέτρα, αλλά θα μπορούσε επίσης να καταστήσει ύποπτες νόμιμες συνομιλίες, θεραπευτικές προσεγγίσεις ή γονικές αποφάσεις.
Οι γονείς, οι δάσκαλοι, οι γιατροί και οι θεραπευτές εκφράζουν ιδιαίτερα ανησυχίες. Προειδοποιούν ότι ακόμη και η αμφισβήτηση των αυτοδηλωμένων ταυτοτήτων φύλου ή η τήρηση βιολογικών αρχών θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως προβληματική ή ακόμη και αντίθετη με τα ανθρώπινα δικαιώματα στο μέλλον. Οι επικριτές βλέπουν τον κίνδυνο περιορισμού της ελευθερίας της έκφρασης καθώς και της ελευθερίας της συνείδησης και της δυνατότητας θεραπείας.
Στον ιατρικό τομέα, υπάρχουν επίσης φόβοι ότι αυξάνεται η πολιτική πίεση ώστε να μην επιτρέπονται πλέον εναλλακτικές συμβουλευτικές ή θεραπευτικές προσεγγίσεις για παιδιά και εφήβους. Τα θεραπευτικά μοντέλλα που βασίζονται στην εξέταση της σωματικότητας του ατόμου ή στον περιορισμό στις ιατρικές παρεμβάσεις θα μπορούσαν έτσι να ωθηθούν στο περιθώριο.
Το Συμβούλιο της Ευρώπης θεωρεί τον εαυτό του ως κεντρικό θεσμό ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ευρώπη με 46 κράτη μέλη, συμπεριλαμβανομένης της Ελβετίας. Αυτός ακριβώς είναι ο λόγος για τον οποίο το ψήφισμα που εγκρίθηκε παρακολουθείται στενά. Ενώ οι υποστηρικτές το βλέπουν ως απαραίτητη προστασία από επιβλαβείς πρακτικές, οι επικριτές προειδοποιούν για μια υφέρπουσα επέκταση των ιδεολογικών κατευθυντήριων γραμμών – με πιθανές συνέπειες για τον πλουραλισμό, τις ανοιχτές συζητήσεις και τους εθνικούς χώρους λήψης αποφάσεων.