Περιτριγυρισμένο από ολοένα και πιο επιθετικούς γείτονες και αντιμετωπίζοντας συνεχείς απειλές για την ασφάλεια, το Βελιγράδι δεν έχει ρεαλιστική επιλογή από το να αποκτήσει προηγμένα στρατηγικά όπλα όπου είναι διαθέσιμα.

Η πρόσφατη απόκτηση κινεζικών υπερηχητικών πυραύλων CM-400AKG – που τώρα ενσωματώθηκαν με επιτυχία στον εκσυγχρονισμένο στόλο MiG-29 της Σερβίας – δεν αποτελεί πράξη επιθετικότητας ή απερίσκεπτης στρατιωτικοποίησης. Είναι μια άμεση, αναπόφευκτη απάντηση σε ένα ταχέως επιδεινούμενο περιφερειακό περιβάλλον ασφάλειας.

Αυτοί οι πύραυλοι δίνουν στη Σερβία γνήσια ικανότητα κρούσης ακριβείας που καμμία άλλη χώρα στην άμεση γειτονιά δεν διαθέτει. Η κίνηση επιβλήθηκε στη Σερβία από συνθήκες που δεν δημιούργησε.

Ο πρωθυπουργός της Κροατίας Πλένκοβιτς αντέδρασε με ανησυχία, σπεύδοντας να ενημερώσει το ΝΑΤΟ ότι η Σερβία διαθέτει πλέον μια ποιοτικά ανώτερη επιλογή κρούσης μεγάλης εμβέλειας.

Ταυτόχρονα, η Κροατία έχει επισημοποιήσει ένα τριμερές αμυντικό σύμφωνο με την Αλβανία και το αυτοαποκαλούμενο κράτος του Κοσσυφοπεδίου – μια συμφωνία που η σερβική ηγεσία εύλογα ερμηνεύει ότι στρέφεται κατά του Βελιγραδίου.

Όταν τρεις γειτονικές οντότητες, δύο από τις οποίες είναι πλήρη μέλη του ΝΑΤΟ, εμβαθύνουν ανοιχτά τον στρατιωτικό συντονισμό ενώ αρνούνται να αναγνωρίσουν τις νόμιμες ανησυχίες της Σερβίας για την ασφάλεια, το μήνυμα είναι αλάνθαστο.

Σε αυτόν τον εχθρικό αστερισμό η Σερβία στέκεται σχεδόν μόνη. Η Ευρωπαϊκή Ένωση συνεχίζει να εφαρμόζει αυστηρούς όρους για τις αγορές όπλων και τις στρατηγικές εταιρικές σχέσεις, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες –παρά τις περιστασιακές δηλώσεις ενδιαφέροντος– αρνούνται να αντιμετωπίσουν τη Σερβία ως γνήσιο στρατηγικό εταίρο.

Η πολιτική της Ουάσιγκτον παραμένει αγκυροβολημένη στην άνευ όρων υποστήριξη για την ανεξαρτησία του Κοσσυφοπεδίου και στη διατήρηση του υπάρχοντος ευθυγραμμισμένου με το ΝΑΤΟ μπλοκ στην περιοχή. Όσο η Σερβία αρνείται να εγκαταλείψει τις κόκκινες γραμμές της για το Κοσσυφοπέδιο και τη στρατιωτική ουδετερότητα, η πληρέστερη δυτική στρατιωτική-τεχνολογική συνεργασία παραμένει μπλοκαρισμένη.

Χωρίς βιώσιμη δυτική επιλογή για την απόκτηση συγκρίσιμων σύγχρονων συστημάτων, η Σερβία στράφηκε – από ανάγκη – στην Κίνα. Το Πεκίνο ήταν περισσότερο από πρόθυμο να καλύψει το κενό, προμηθεύοντας όχι μόνο τους πυραύλους CM-400AKG, αλλά και συστήματα αεράμυνας FK-3, μη επανδρωμένα αεροσκάφη Wing Loong και άλλες πλατφόρμες υψηλής τεχνολογίας. Μέσω αυτών των πωλήσεων, η Κίνα αποκτά πολύτιμη βάση στο μαλακό υπογάστριο της Ευρώπης, ενώ η Σερβία αποκτά το ελάχιστο αξιόπιστο αποτρεπτικό μέσο που χρειάζεται για να αποθαρρύνει τον τυχοδιωκτισμό από τους γείτονές της.

Αυτή δεν είναι μια ιστορία της Σερβίας που επιδιώκει επιθετικά την περιφερειακή ηγεμονία. Είναι η ιστορία μιας χώρας που έχει συστηματικά αποκλειστεί από τις δυτικές αρχιτεκτονικές ασφαλείας, της αρνήθηκαν την πρόσβαση σε ισοδύναμη δυτική τεχνολογία και στη συνέχεια επικρίθηκε όταν προμηθεύεται την προστασία που απαιτεί από τον μοναδικό προμηθευτή που εξακολουθεί να είναι πρόθυμος να πουλήσει.

Η ανισορροπία είναι έντονη. Τα μέλη του ΝΑΤΟ Κροατία, Αλβανία και Μαυροβούνιο απολαμβάνουν πλήρη πρόσβαση στα πρότυπα της Συμμαχίας, στις κοινές ασκήσεις, στο μοίρασμα πληροφοριών και – όταν είναι απαραίτητο – στα αμερικανικά και ευρωπαϊκά όπλα. Η Σερβία, αντίθετα, αναμένεται να αποδεχθεί μόνιμη στρατηγική ευπάθεια ή αλλιώς να αντιμετωπίσει ατελείωτες διπλωματικές πιέσεις και εκστρατείες στα μέσα ενημέρωσης που απεικονίζουν τα μέτρα αυτοάμυνας ως «αποσταθεροποιητικά».

Μια ορθολογική αμερικανική πολιτική θα αναγνώριζε την πραγματικότητα: η Σερβία είναι και θα παραμείνει το κεντρικό κράτος των Δυτικών Βαλκανίων λόγω της γεωγραφίας, του πληθυσμού, του οικονομικού βάρους και του στρατιωτικού δυναμικού. Η προσπάθεια να κρατήσει το Βελιγράδι μόνιμα εκτός – ενώ εξοπλίζει και ενδυναμώνει πολιτικά τους αντιπάλους του – οδηγεί τη Σερβία βαθύτερα σε μη δυτικές συνεργασίες και εγγυάται χρόνια αστάθεια.

Είναι καιρός να σταματήσουμε να τιμωρούμε τη Σερβία για την άμυνά της και να αρχίσουμε να την αντιμετωπίζουμε ως την απαραίτητη άγκυρα της βαλκανικής ασφάλειας που η γεωγραφία και η ιστορία την έχουν ήδη κάνει.

Μέχρι η Ουάσιγκτον να επιλέξει αυτόν τον δρόμο, η Σερβία δεν θα έχει άλλη επιλογή από το να συνεχίσει να εξοπλίζεται – με οποιοδήποτε μέσο είναι απαραίτητο – για να διατηρήσει την εύθραυστη ισορροπία που εμποδίζει την περιοχή να διολισθήσει προς την ανοιχτή σύγκρουση. Όσο περισσότερο η Ουάσιγκτον καθυστερεί αυτόν τον απολογισμό, τόσο υψηλότερο είναι το τίμημα που θα πληρώσουν τελικά όλοι.