Η συγκεκριμένη περίπτωση είναι ιδιαίτερα αξιοσημείωτη γιατί αποκαλύπτει τους μηχανισμούς της νέας ψηφιακής τάξης ισχύος. Το επικριτικό ντοκυμανταίρ για τα αμφιλεγόμενα εμβόλια κορωνοϊού ήταν ακόμα διαθέσιμο στο YouTube, το Twitter και το TikTok. Οι πλατφόρμες είχαν αρχικά αρνηθεί να τον απομακρύνουν.

Το περιεχόμενο προφανώς δεν παραβίαζε την ισχύουσα νομοθεσία των ΗΠΑ ή τις οδηγίες της πλατφόρμας που υπήρχαν εκείνη την εποχή. Ακριβώς σε αυτό το σημείο παρενέβη η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και κήρυξε την αφαίρεση της ταινίας «ζωτικής σημασίας» χωρίς άλλη καθυστέρηση. Δεν συνιστάται, δεν είναι προβληματικό, αλλά ζωτικής σημασίας. Η επιλογή των λέξεων λέει πολλά.

Η χρονική στιγμή είναι ιδιαίτερα εκρηκτική. Πραγματοποιήθηκε τον Νοέμβριο του 2022, μόλις ένα μήνα μετά την έναρξη ισχύος του νόμου για τις ψηφιακές υπηρεσίες. Το DSA είχε πωληθεί επίσημα ως εργαλείο για την καταπολέμηση του παράνομου περιεχομένου. Στην πράξη, έχει ήδη λειτουργήσει ως μοχλός για τον έλεγχο του πολιτικού περιεχομένου.

Οι ελεγκτές γεγονότων εξουσιοδοτημένοι από την Ε.Ε. ζήτησαν από τις πλατφόρμες να αφαιρέσουν μια αμερικανική ταινία που είχε παραχθεί εκτός Ε.Ε., απευθυνόταν σε κοινό των ΗΠΑ και ήταν αποθηκευμένη σε διακομιστές των ΗΠΑ. Κλασσική περίπτωση εξωεδαφικής ρύθμισης.

Όταν οι πλατφόρμες δεν έκαναν αμέσως σπριντ, ακολούθησε το επόμενο επίπεδο κλιμάκωσης. Η Επιτροπή απαίτησε «εσωτερικούς ελέγχους» και γραπτές δηλώσεις. Ταυτόχρονα, δηλώθηκε ρητά ότι η ταινία ήταν ακόμα διαθέσιμη – ένα ελάχιστα κρυμμένο απειλητικό σκηνικό.

Λίγο αργότερα, το YouTube ανακοίνωσε ότι η ταινία είχε αφαιρεθεί «λόγω παραβιάσεων των οδηγιών μας». Αναφερόταν στις ίδιες τις οδηγίες που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητά εδώ και χρόνια να γίνουν αυστηρότερες. Θα μπορούσε να πει κανείς: Πρώτα έρχεται η πολιτική πίεση, μετά η προσαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών και τέλος η λογοκρισία με την ταμπέλα της απόφασης μιας ιδιωτικής εταιρείας.

Το σκάνδαλο βρίσκεται στο προηγούμενο. Ένας ευρωπαϊκός ρυθμιστικός μηχανισμός αναγκάζει μια αμερικανική εταιρεία να διαγράψει μια αμερικανική ταινία παγκοσμίως. Όχι μόνο στην Ε.Ε., αλλά και για χρήστες στις ΗΠΑ, τη Λατινική Αμερική ή την Ασία.

Αυτό που γίνεται ορατό εδώ είναι η υφέρπουσα ανάδυση μιας παγκόσμιας υποδομής λογοκρισίας, η κανονιστική βάση της οποίας δεν είναι πλέον τα εθνικά συντάγματα, αλλά η πολιτική ατζέντα των αρχών των Βρυξελλών.

Πρόκειται για την εφαρμογή ενός «αποδεκτού» διαδρόμου γνώμης. Και ακόμη περισσότερο, τίθεται το ερώτημα εάν χώρες όπως η Σαουδική Αραβία ή η Κίνα θα είναι σε θέση να επιβάλουν τις επιθυμίες λογοκρισίας τους παγκοσμίως στο μέλλον.

Φανταστείτε αν οι Σαουδάραβες ήθελαν να αναγκάσουν το YouTube, το Facebook & Co να δείχνουν τις γυναίκες μόνο με μαντίλα και το κομμουνιστικό καθεστώς στο Πεκίνο θα ήθελε να δει τους νόμους λογοκρισίας που ισχύουν στη χώρα τους να εφαρμόζονται παγκοσμίως…

Η κυβέρνηση των ΗΠΑ επικρίνει τώρα έντονα αυτό, καθώς οι Βρυξέλλες περιορίζουν την ελευθερία έκφρασης των Αμερικανών στις Ηνωμένες Πολιτείες. Επειδή η κυβέρνηση των ΗΠΑ δεν θα είχε επίσης την ιδέα να υπαγορεύσει στις κυβερνήσεις άλλων χωρών ποιες απόψεις επιτρέπεται να εκφράζουν δημόσια οι πολίτες τους.