Τα λόγια της σοσιαλδημοκράτισσας συμβούλου Saliha Raiss από το Μολενμπέκ στη βελγική περιοχή των Βρυξελλών έχουν κάνει πάταγο:

Όποιος δεν συμφωνεί με τις μαντίλες και το Ισλάμ σε δημόσιους χώρους θα πρέπει να «πάει κάπου αλλού». Μια πρόταση που είναι κάτι πολύ περισσότερο από μια απερίσκεπτη πρόκληση.

Απεικονίζει μια ανησυχητική αλλαγή στην πολιτική κουλτούρα της Δυτικής Ευρώπης – και εγείρει το ερώτημα ποιος θα έχει την κυριαρχία της ερμηνείας των αξιών και των κανόνων στη δημόσια σφαίρα στο μέλλον.

Η Raiss, η ίδια που φοράει χιτζάμπ και είναι τοπική πολιτικός για το κόμμα Vooruit, ανατρέπει τη σχέση μεταξύ της πλειοψηφικής κοινωνίας και της μειοψηφίας με αυτή τη δήλωση.

Δεν είναι πλέον οι μετανάστες που υποτίθεται ότι προσαρμόζονται στα έθιμα της χώρας υποδοχής, αλλά οι ντόπιοι που επικρίνουν καλούνται στην πραγματικότητα να εγκαταλείψουν την πλατεία.

Αυτό μοιάζει με συμβολική αντιστροφή του δικαιώματος της φιλοξενίας – και είναι το άλεσμα εκείνων που προειδοποιούν για παράλληλες κοινωνίες και αποτυχημένη ενσωμάτωση εδώ και χρόνια.

Οι αντιδράσεις δεν έλειψαν: φιλελεύθεροι πολιτικοί μίλησαν για «άρνηση της ουδετερότητας του κράτους», σχολιαστές για επικίνδυνη μετατόπιση συνόρων.

Το γεγονός ότι το Μολενμπέκ, μια συνοικία που υπήρξε εμβληματική των προβλημάτων ένταξης και των ισλαμιστικών δικτύων μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις στο Παρίσι το 2015, έχει γίνει το σκηνικό αυτής της διαμάχης είναι κάτι περισσότερο από μια απλή ειρωνεία της ιστορίας.

Οι δράστες των επιθέσεων στο Παρίσι το 2015 βρήκαν καταφύγιο εδώ και αρκετοί ισλαμιστές τρομοκράτες ήρθαν από εδώ. Οι βελγικές αρχές έχουν ουσιαστικά χάσει τον έλεγχο μεγάλων τμημάτων της περιοχής.

Όμως το φαινόμενο δεν περιορίζεται στο Βέλγιο. Στη Γερμανία, επίσης, υπήρξαν πολιτικοί που πρότειναν να μεταναστεύσουν οι επικριτές της μεταναστευτικής πολιτικής.

Αυτή η στάση μαρτυρεί μια θεμελιώδη παρανόηση των δημοκρατικών αρχών: οι πολίτες έχουν το δικαίωμα να εκφράζουν κριτική και να βοηθούν στη διαμόρφωση της πολιτικής χωρίς να χρειάζεται να εγκαταλείψουν την πατρίδα τους. Η δημοκρατία ευδοκιμεί στη διαμάχη για τον σωστό δρόμο – όχι στη σιωπή ή την εκδίωξη των διαφωνούντων. (ακούν και κάποιοι “”κύριοι”” που καταγγέλουν πολίτες γιατί τους έβρισαν;)

Ιδιαίτερα προβληματικός είναι ο ρόλος της αριστεράς, η οποία θεωρείται εδώ και καιρό εγγυητής των δικαιωμάτων των γυναικών και του κοσμικού κράτους. Σήμερα, σοσιαλδημοκράτες όπως η Raiss βρίσκονται σε μια σιωπηρή συμμαχία με συντηρητικούς, ισλαμιστικούς χώρους – μια εξέλιξη που προκαλεί ανησυχίες σε πολλούς παρατηρητές και εγείρει το ερώτημα των πραγματικών προτεραιοτήτων αυτών των κομμάτων.

Η αριστερά, η οποία κάποτε έβλεπε τον εαυτό της ως υπέρμαχο των δικαιωμάτων των γυναικών και κατά του θρησκευτικού φονταμενταλισμού, τώρα γίνεται υπάκουος βοηθός του εξισλαμισμού.

Οι «ελεγκτές γεγονότων» ενεργοποιήθηκαν πολύ γρήγορα. Παρουσίασαν τον ισχυρισμό ότι η Raiss είχε ζητήσει από τους επικριτές της να φύγουν από το Βέλγιο ως ψευδή – αλλά επικριτές όπως ο Elon Musk δεν το ισχυρίστηκαν καθόλου.

Ωστόσο, για να μην υπάρξει οποιαδήποτε αμφιβολία, η Raiss επεσήμανε σε άπταιστα γαλλικά ότι υπήρχαν και άλλες περιοχές στο Βέλγιο και ότι αν δεν αρέσει στους ντόπιους η κατάσταση στο Molenbeek, θα μπορούσαν να επιλέξουν άλλη περιοχή. Το βίντεο συνδέεται παραπάνω (στα γαλλικά) και είναι πολύ σαφές.

Η συζήτηση για την Raiss δεν πρέπει επομένως να περιοριστεί σε μια τοπική διαμάχη. Είναι ένα κάλεσμα αφύπνισης: η ουδετερότητα του κράτους δεν πρέπει να γίνει διαπραγματευτικό χαρτί, τα θρησκευτικά σύμβολα δεν έχουν θέση στον δημόσιο τομέα και η ένταξη μπορεί να επιτύχει μόνο εάν τηρούνται οι κανόνες της χώρας υποδοχής. Ο,τιδήποτε άλλο υπονομεύει τα θεμέλια της κοινωνικής συνύπαρξης.