info@ethnikoiphylakes.org
2
Ιαν
0
«Ο φίλος μου ο Μεγάλος» | Αληθινή ιστορία για τον Μέγα Βασίλειο – π. Κωνσταντίνος Στρατηγόπουλος
Μικρό απόσπασμα από την εκπομπή «Ράδιο Παράγκα» (1994), αφιερωμένη στον Μέγα Βασίλειο, με τίτλο «Ο φίλος μου ο Μεγάλος».
Ο π. Κωνσταντίνος Στρατηγόπουλος αφηγείται με χιούμορ, συγκίνηση και βαθιά θεολογική αλήθεια ένα παιδικό βίωμα μέσα στο ιερό, όπου ο Άγιος Βασίλειος δεν παρουσιάζεται ως αφηρημένη μορφή, αλλά ως ζωντανή παρουσία αγάπης, συγχώρησης και ελέους.
Μέσα από την απλότητα της αφήγησης, αναδεικνύεται: η πατρική αγάπη του Αγίου για τα παιδιά, η φιλανθρωπία και η συγχωρητικότητα του Μεγάλου Βασιλείου, η παιδαγωγική σοφία της Εκκλησίας, όπως βιώνεται και όχι απλώς διδάσκεται.
Μέγας Βασίλειος: Να επιδιώκεις την ταπεινοφροσύνη, σαν να την έχεις ερωτευθεί!
(Επιμέλεια Στέλιος Κούκος)
Πώς λοιπόν, αφού απαλλαγούμεν από τον καταστρεπτικόν όγκον της υπερηφανείας, θα φθάσωμεν εις την σωτήριον ταπεινοφροσύνη;
Εάν ασκούμεθα εις αυτήν με όλα τα μέσα και δεν παραμελούμεν τίποτε με την ιδέαν ότι παρά ταύτα δεν θα βλαβούμεν.
Διότι η ψυχή ομοιώνεται προς αυτά που σπουδάζει και λαμβάνει τον τύπον αυτών που πράττει και συμμορφώνεται προς αυτά.
Ας είναι εις σε και η εμφάνισις και το ένδυμα και το περπάτημα και το κάθισμα και η δίαιτα και η ετοιμασία του κρεββατιού και το σπίτι και τα οικιακά σκεύη όλα εξησκημένα προς την ταπείνωσιν.
Ακόμη και ο λόγος και το άσμα και η συναστροφή με τον πλησίον και αυτά να αποβλέπουν προς την ταπεινοφροσύνην μάλλον παρά προς την υπερηφάνειαν.
Να μη, παρακαλώ, κάμνης λόγους σοφιστικούς, μήτε να ψάλλης με υπερβολικά γλυκείαν φωνήν, μήτε να διαλέγεσαι υπερήφανα και αλαζονικά, αλλά εις όλα να περικόπτης από το μέγεθος.
Να είσαι καλός προς τον φίλον, μαλακός εις τον υπηρέτην, ανεξίκακος προς τους θρασείς, φιλάνθρωπος προς τους πτωχούς.
Να παρηγορής τους πάσχοντας, να επισκέπτεσαι αυτούς που ευρίσκονται εις θλίψιν· να μη περιφρονής κανένα ποτέ.
Να είσαι γλυκύς εις τας συνομιλίας, φαιδρός εις τας απαντήσεις, πρόθυμος, ευκοπλησίαστος εις όλους.
Να μην κάμνης εγκώμια του εαυτού σου, ούτε να παρακινής άλλους να λέγουν· να μη δέχεσαι απρεπή λόγια και να σκεπάζης όσα είναι δυνατόν από τα προτερήματά σου.
Να κατηγορής τον εαυτόν σου διά τα αμαρτήματα και να μη περιμένεις τους ελέγχους των άλλων, διά να γίνης όμοιος προς τον δίκαιον ο οποίος πρώτος αυτός κατηγορεί τον εαυτό του, διά να ομοιάσης τον Ιώβ, ο οποίος δεν απέφυγε το πλήθος των ανθρώπων της πόλεως, προκειμένου να εξομολογηθή εις αυτούς το αμάρτημά του.
Να μην είσαι αυστηρός εις τας επιτιμήσεις και να ελέγχης γρήγορα και με εμπάθειαν (διότι αυτό είναι αυθάδεια)· μήτε να καταδικάζης τον άλλο διά μικρά σφάλματα, ωσάν ο ίδιος να είσαι ακριβοδίκαιος.
Να περιμαζεύης αυτούς που πέφτουν εις παραπτώματα και να τους διορθώνης πνευματικά, όπως συμβουλεύη και ο απόστολος, λέγων· «να προσέχης τον εαυτόν σου μήπως και συ πέσης εις πειρασμόν».
Και όταν φροντίζης τόσον διά να μην δοξάζεσαι από τους ανθρώπους, όσον άλλοι φροντίζουν διά να δοξάζωνται, να ενθυμήσαι βέβαια τον Χριστόν, ο οποίος λέγει ότι η ακούσιος δόξα από τους ανθρώπους και η διάπραξις του καλού διά να φανή εις τους ανθρώπους ζημιώνουν τον μισθόν από τον Θεόν, διότι αυτοί, λέγει, «έχουν πάρει τον μισθό τους».
Να μη ζημιώνης λοιπόν τον εαυτό σου με το να θέλης να φαίνεσαι εις τους ανθρώπους.
Επειδή ο Θεός είναι μέγας θεατής, να φιλοδοξήσης να φαίνεσαι εις τον Θεόν. Διότι αυτός αποδίδει λαμπρόν μισθόν.
Έχεις καταξιωθή με το αξίωμα της προεδρίας και σε περιβάλλουν πολλοί άνθρωποι και σε δοξάζουν; Να εξισωθής με τους υπηκόους· «να μη κυριαρχήτε, λέγει, επάνω εις αυτούς που σας έλαχε να ποιμαίνετε» ούτε να εξουσιάζετε όπως οι κοσμικοί άρχοντες.
Διότι ο Κύριος διέταξε· «αυτός που θέλει να είναι πρώτος, πρέπει να είναι δούλος όλων».
Και διά να ομιλήσωμεν γενικά, έτσι να επιδιώκης την ταπεινοφροσύνην, ωσάν να την έχης ερωτευθή. «Να την αγαπήσης και αυτή θα σε δοξάση».
Έτσι θα βαδίσης σωστά προς την αληθινήν δόξαν, την αγγελικήν, την θείαν.
Ο Θεός θα σε ομολογήση ως πραγματικόν μαθητήν του εμπρός εις τους αγγέλους και θα σε δοξάση, εάν μιμηθής εις την ταπεινοφροσύνη αυτόν, που λέγει· «μάθετε από εμέ ότι είμαι πράος και ταπεινός κατά την καρδίαν και θα εύρητε ανάπαυσιν εις τας ψυχάς σας».
Εις αυτόν πρέπει η δόξα και δύναμις εις τους αιώνας των αιώνων.
Από το βιβλίο “Μεγάλου Βασιλείου έργα”, τόμος 6, της σειράς «Έλληνες Πατέρες της Εκκλησίας», των Πατερικών Εκδόσεων “Γρηγόριος ο Παλαμάς”. Η εισαγωγή, η μετάφραση και τα σχόλια είναι του Βασίλειου Ψευτογκά.
Μέγας Βασίλειος: Να επιδιώκεις την ταπεινοφροσύνη, σαν να την έχεις ερωτευθεί! – Pemptousia
-+- Άγιος Βασίλειος ο Μέγας -+-
Ο Μέγας αυτός πατέρας και διδάσκαλος της Ορθόδοξης Εκκλησίας γεννήθηκε το 329 μ.Χ., κατ’ άλλους το 330 μ.Χ., στη Νεοκαισάρεια του Πόντου στο χωριό Άννησα και μεγάλωσε στην Καισάρεια της Καππαδοκίας. Τα δε εγκυκλοπαιδικά λεξικά αναφέρουν σαν πατρίδα του Μ. Βασιλείου την Καισαρεία της Καππαδοκίας.
Είχε 8 αδέρφια, 3 αγόρια και πέντε κορίτσια. Από τα 4 αγόρια τα 3 αγόρια έγιναν επίσκοποι (ο Βασίλειος Καισαρείας, ο Γρηγόριος Νύσσης και ο Πέτρος Σεβάστειας) και το ένα μοναχός (ο Ναυκράτιος). Από τις 5 αδερφές του η πρώτη, και συγχρόνως το πιο μεγάλο παιδί της οικογένειας, η Μακρίνα, έγινε μοναχή.
Οι γονείς του Βασίλειος (και αυτός), που καταγόταν από την Νεοκαισάρεια του Πόντου και Εμμέλεια, που καταγόταν από την Καππαδοκία, αν και κατά κόσμον ευγενείς και πλούσιοι, είχαν συγχρόνως και ακμαιότατο χριστιανικό φρόνημα. Αυτοί μάλιστα έθεσαν και τις πρώτες καθοριστικής σημασίας πνευματικές βάσεις του Αγίου.
Με εφόδιο αυτή τη χριστιανική ανατροφή, ο Βασίλειος αρχίζει μια καταπληκτική ανοδική πνευματική πορεία.
Έχοντας τα χαρίσματα της ευστροφίας και της μνήμης, κατακτά σχεδόν όλες τις επιστήμες της εποχής του. Και το σπουδαιότερο, κατακτά τη θεία θεωρία του Ευαγγελίου, που την κάνει αμέσως πράξη με την αυστηρή ασκητική ζωή του.
Ας αναφέρουμε όμως, περιληπτικά, την πορεία των δραστηριοτήτων του. Μετά τις πρώτες του σπουδές στην Καισαρεία και κατόπιν στο Βυζάντιο, επισκέφθηκε, νεαρός ακόμα, την Αθήνα, όπου επί τέσσερα χρόνια συμπλήρωσε τις σπουδές του, σπουδάζοντας φιλοσοφία, ρητορική, γραμματική, αστρονομία και ιατρική, έχοντας συμφοιτητές του τον Γρηγόριο τον Ναζιανζηνό (τον θεολόγο) και τον Ιουλιανό τον Παραβάτη.
Από την Αθήνα επέστρεψε στην Καισαρεία και δίδασκε την ρητορική τέχνη. Αποφάσισε όμως, να ακολουθήσει τη μοναχική ζωή και γι’ αυτό πήγε στα κέντρα του ασκητισμού, για να διδαχθεί τα της μοναχικής πολιτείας στην Αίγυπτο, Παλαιστίνη, Συρία και Μεσοποταμία.
Όταν επέστρεψε, αποσύρθηκε σε μια Μονή του Πόντου, αφού έγινε μοναχός, και ασκήθηκε εκεί με κάθε αυστηρότητα για πέντε χρόνια (357 – 362 μ.Χ.). Ήδη τέλεια καταρτισμένος στην Ορθόδοξη Πίστη, χειροτονήθηκε διάκονος και πρεσβύτερος από τον επίσκοπο Καισαρείας Ευσέβιο.
Ο υποδειγματικός τρόπος της πνευματικής εργασίας του δεν αργεί να τον ανεβάσει στο θρόνο της αρχιεροσύνης, διαδεχόμενος τον Ευσέβιο στην επισκοπή της Καισαρείας (370 μ.Χ.).
Με σταθερότητα και γενναίο φρόνημα, ως αρχιερέας έκανε πολλούς αγώνες για την Ορθόδοξη Πίστη. Με τους ορθόδοξους λόγους που συνέγραψε, κατακεραύνωσε τα φρονήματα των κακοδόξων.
Στους αγώνες του κατά του Αρειανισμού αναδείχτηκε αδαμάντινος, ούτε κολακείες βασιλικές του Ουάλεντα (364 – 378 μ.Χ.), που πήγε αυτοπροσώπως στην Καισαρεία για να τον μετατρέψει στον Αρειανισμό, ούτε οι απειλές του Μόδεστου μπόρεσαν να κάμψουν το ορθόδοξο φρόνημα του Αγίου.
Υπεράσπισε με θάρρος την Ορθοδοξία, καταπλήσσοντας τον βασιλιά και τους Αρειανούς. Ακόμα, αγωνίστηκε κατά της ηθικής σήψεως και επέφερε σοφές μεταρρυθμίσεις στο μοναχισμό (βλ. επίσης: Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΜΕΓΑ ΒΑΣΙΛΕΙΟ – Μοναστήρια της Ελλάδος).
Η δε υπόλοιπη ποιμαντορική δράση του, υπήρξε απαράμιλλη, κτίζοντας την περίφημη «Βασιλειάδα», συγκρότημα με ευαγή Ιδρύματα, όπως φτωχοκομείο, ορφανοτροφείο, γηροκομείο, ξενοδοχείο και νοσοκομείο κ.ά., όπου βρήκαν τροφή και περίθαλψη χιλιάδες πάσχοντες κάθε ηλικίας, γένους και φυλής.
Ο Μέγας Βασίλειος έχει πλούσιο και σημαντικό συγγραφικό έργο. Τα κυριότερα έργα του είναι οι 9 ομιλίες στην Εξαήμερο, ομιλίες στους Ψαλμούς, πολλές και διάφορες άλλες ομιλίες, ασκητικά έργα και επιστολές.
Εκτός των άλλων έργων του, έγραψε και Θεία Λειτουργία, που, μετά την επικράτηση αυτής της συντομότερης του Αγ. Ιωάννου του Χρυσοστόμου, τελείται 10 φορές το χρόνο: την 1η Ιανουαρίου (όπου γιορτάζεται και η μνήμη του), τις πρώτες πέντε Κυριακές της Μ. Τεσσαρακοστής, τις παραμονές των Χριστουγέννων και των Θεοφανείων, την Μ. Πέμπτη και το Μ. Σάββατο.
Στα πενήντα του χρόνια ο Μέγας Βασίλειος, εξαιτίας της ασθενικής κράσεώς του και της αυστηρής ασκητικής ζωής του (ορισμένες πηγές λένε από βαριά αρρώστια του ήπατος ή των νεφρών), την 1η Ιανουαρίου του 378 μ.Χ. ή κατ’ άλλους το 379 με 380 μ.Χ., εγκαταλείπει το φθαρτό και μάταιο αυτό κόσμο, αφήνοντας παρακαταθήκη και Ιερή κληρονομιά στην ανθρωπότητα ένα τεράστιο πνευματικό έργο.
Πηγή:
Categorised in: Ὀρθοδοξία