info@ethnikoiphylakes.org
Οι αγρότες φοβούνται για το μέλλον των σπόρων και την επισιτιστική ασφάλεια
- Αρχική
- Ε.Ε. • ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ • ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΜΟΥ • ΕΠΙΒΙΩΣΗ • ΝΤΠ - ΑΤΖΕΝΤΑ 2030 • Οικονομία • ΠΑΡΑΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ • ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ • Περιβάλλον - Ενέργεια • ΠΟΛΕΜΟΣ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ • ΠΡΟΠΑΓΑΝΔΑ • Προπαγανδιστικὰ Μέσα καὶ Ἐπικοινωνία • ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ
- Οι αγρότες φοβούνται για το μέλλον των σπόρων και την επισιτιστική ασφάλεια
29
Δεκ
0
Οι αγρότες φοβούνται για το μέλλον των σπόρων και την επισιτιστική ασφάλεια
Η Ευρωπαϊκή Ένωση συζητά έναν νέο κανονισμό για τους σπόρους από το επόμενο έτος.
Ωστόσο, οι επικριτές φοβούνται το τέλος πολλών μικρών επιχειρήσεων ενόψει των σχεδίων και βλέπουν τη γεωργική ποικιλλομορφία σε κίνδυνο.
Μιλούν επίσης για έναν γραφειοκρατικό εφιάλτη που δεν μπορούν να ξεπεράσουν οι μικρές επιχειρήσεις.
Συνοπτικά:
- Οι διαπραγματεύσεις για έναν νέο κανονισμό για τους σπόρους θα ξεκινήσουν στις Βρυξέλλες το 2026.
- Το Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας της Ε.Ε. συμφώνησε πρόσφατα σε μια κοινή προσέγγιση.
- Οι επικριτές βλέπουν ένα μειονέκτημα για τους μικρούς προμηθευτές σπόρων υπέρ των μεγάλων εταιρειών.
Είτε πρόκειται για δημητριακά, λαχανικά ή φρούτα – όλα έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό: προέρχονται από σπόρους. Χωρίς σπόρους, καμμία ζωή στη Γη δεν θα ήταν δυνατή. Οι σπόροι είναι απαραίτητοι ακόμη και για την κατανάλωση ανθρώπινου κρέατος, επειδή τα ζώα εκτροφής τρέφονται επίσης με φυτά. Η ποικιλλία των σπόρων είναι τεράστια, αλλά οι καταναλωτές δύσκολα τους παρατηρούν στην καθημερινή ζωή.
Αλεύρι σίτου σε σακουλάκια των 500 ή 1000 γραμμαρίων, ρύζι συνήθως σε διαφανή συσκευασία παρόμοιου μεγέθους, καλαμπόκι σε κονσέρβες, ως στάχυα ή και σε σακούλες – όλα είναι ήδη προεπεξεργασμένα στα ράφια των σούπερ μάρκετ. Πίσω από αυτή τη φαινομενικά αυτονόητη προσφορά, ωστόσο, κρύβεται μια πολύ πιο περίπλοκη ιστορία των σπόρων, της αναπαραγωγής και της διανομής τους.
Πωλήσεις σπόρων 2024: 75 δισεκατομμύρια δολλάρια ΗΠΑ
Ο πρωτοπόρος μεταξύ των ποικιλλιών σιτηρών είναι το σιτάρι, το οποίο καλλιεργείται σε περίπου 222 εκατομμύρια εκτάρια παγκοσμίως, κυρίως στην Ευρώπη, τη Βόρεια Αμερική και την Ασία. Το 2023, η Ρωσσία πρωτοστάτησε με περίπου 91 εκατομμύρια τόνους – το 75% των οποίων ήταν στο ευρωπαϊκό τμήμα της χώρας.
Στην Ε.Ε., η Γαλλία πρωτοστατεί με σχεδόν 36 εκατομμύρια τόνους σε κάτι λιγότερο από 6 εκατομμύρια εκτάρια, ακολουθούμενη από την Ουκρανία με 21,6 εκατομμύρια τόνους σε 4,6 εκατομμύρια εκτάρια. Η Γερμανία συγκέντρωσε 21,5 εκατομμύρια τόνους σε 2,9 εκατομμύρια εκτάρια.
Σε όλο τον κόσμο, περίπου 799 εκατομμύρια τόνοι σιταριού συγκομίστηκαν το 2023, λίγο λιγώτερο από τους 800 εκατομμύρια τόνους ρυζιού. Η συγκομιδή καλαμποκιού ήταν ακόμη υψηλότερη στους 1,24 δισεκατομμύρια τόνους. Η ποικιλλία των διαφόρων ποικιλλιών είναι τεράστια: το ρύζι υπάρχει σε περισσότερα από 100.000 είδη, ο αραβόσιτος σε χιλιάδες, το σιτάρι σε περίπου 25 είδη και αρκετές εκατοντάδες καλλιεργούμενες ποικιλλίες.
Οι παγκόσμιες πωλήσεις σπόρων ήταν περίπου 75 δισεκατομμύρια δολλάρια το 2024 και θα μπορούσαν να αυξηθούν στα 148 δισεκατομμύρια δολλάρια έως το 2034. Η ΜΚΟ Arche Noah επισημαίνει ότι τρεις μεγάλες εταιρείες – η Bayer, η Corteva και η Syngenta – κυριαρχούν στην αγορά με μερίδιο 52%, το 23% του οποίου αντιστοιχεί μόνο στην Bayer. Σε σύγκριση με το 2020, οι πωλήσεις έχουν αυξηθεί σημαντικά.
Η Ε.Ε. θέλει να ενισχύσει τη διαφορετικότητα, οι επικριτές προειδοποιούν για απώλεια
Η ΜΚΟ Arche Noah προειδοποιεί ότι τα σχέδια της Ε.Ε. θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο την ποικιλλομορφία των σπόρων. Στις 10 Δεκεμβρίου, το Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας της Ε.Ε. συμφώνησε σε διαπραγματευτική θέση σχετικά με τον νέο «κανονισμό για την παραγωγή και τη διάθεση στην αγορά φυτικού αναπαραγωγικού υλικού». Οι τριμερείς διαπραγματεύσεις μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής θα ξεκινήσουν το επόμενο έτος.
Ένα σημείο εστίασης του κανονισμού είναι η προώθηση της αγροβιοποικιλλότητας, αλλά οι επικριτές βλέπουν ακριβώς αυτό να απειλείται από τους κανονισμούς. Η Arche Noah περιγράφει την απόφαση του συμβουλίου ως έναν «γραφειοκρατικό εφιάλτη» που επιβάλλει απαγορεύσεις εργασίας και ανταλλαγής σε μικρούς κτηνοτρόφους και περιορίζει μαζικά την ποικιλλία των ποικιλλιών.
Αντί να προστατεύονται οι μικρές επιχειρήσεις, θα ισχύουν οι ίδιες γραφειοκρατικές απαιτήσεις όπως και για τις παγκόσμιες εταιρείες. Ιδιαίτερα οι μικρότερες εταιρείες λαμβάνουν ανεκτίμητη συνεισφορά μέσω της διατήρησης παλαιών ποικιλλιών που δεν είναι εύκολο να σπαρθούν, καθώς συχνά προσφέρουν μεγαλύτερη ποικιλλία καλλιεργειών από τις μεγάλες εταιρείες. Επιπλέον, ο κανονισμός θα μπορούσε να εμποδίσει την εμπορία νέων ποικιλλιών δημητριακών και ελαιούχων φυτών.
«Η θέση των υπουργών Γεωργίας θέτει σε κίνδυνο αυτούς που κρατούν ζωντανή τη γεωργική ποικιλλομορφία. Ζητάμε λογική για να προστατεύσουμε την ανθεκτικότητα στη γεωργία καθώς και την ποικιλλομορφία και τη γεύση στο πιάτο», λέει η Magdalena Prieler, ειδικός στο δίκαιο των σπόρων στο Arche Noah.
Πέντε μεγάλες εταιρείες κυριαρχούν στην αγορά σπόρων
Ο σχεδιαζόμενος κανονισμός για παρέκκλιση από τους αυστηρούς κανονισμούς ομοιομορφίας μόνο για τα οπωροκηπευτικά πλήττει σκληρά τους κτηνοτρόφους. «Τα περιφερειακά αγροκτήματα που προσφέρουν προσαρμόσιμους σπόρους από ειδικές καλλιέργειες ή αναπτύσσουν ποικιλλίες για καινοτόμα, φιλικά προς το περιβάλλον συστήματα καλλιέργειας, όπως φυτώρια της αγοράς, αποκλείονται από την αγορά», εξηγεί η Magdalena Prieler. Με αυτόν τον κανονισμό, οι αγρότες θα ήταν «πλήρως εξαρτημένοι» από τη βιομηχανία σπόρων.
Στην Ευρώπη, μερικές μεγάλες εταιρείες ελέγχουν ήδη την αγορά: η Bayer, η Corteva, η Groupe Limagrain, η KWS και η Syngenta κατέχουν μαζί περίπου τα δύο τρίτα. Η ευρωπαϊκή αγορά σπόρων έφτασε περίπου τα 13,1 δισεκατομμύρια δολάρια το 2024 και θα μπορούσε να ανέλθει στα 18 δισεκατομμύρια δολλάρια έως το 2030, με ετήσια ανάπτυξη 5,4%.
Στην αγορά κυριαρχούν οι υβριδικοί σπόροι, μια διασταύρωση εκτρεφόμενων ενδογαμικών σειρών που προσφέρουν έως και 30% υψηλότερες αποδόσεις. Η ζήτηση αυξάνεται ιδιαίτερα στην Ισπανία, την Ιταλία και τη Μεγάλη Βρετανία, γεγονός που αυξάνει την εξάρτηση των αγροτών από τις εταιρείες.
Υβριδικοί σπόροι: ευκαιρίες και κίνδυνοι
Οι υβριδικοί σπόροι προσφέρουν σημαντικά υψηλότερες αποδόσεις, γεγονός που θέτει άλλες ποικιλλίες σε ανταγωνιστικό μειονέκτημα. Οι αγρότες που απορρίπτουν τους υβριδικούς σπόρους συχνά δεν μπορούν να λειτουργήσουν κερδοφόρα, καθώς οι παραγωγοί συγκομίζουν πιο φθηνά και ομοιόμορφα με υβριδικούς σπόρους.
Επιπλέον, οι αγρότες δεν μπορούν να πολλαπλασιάσουν οι ίδιοι τους υβριδικούς σπόρους: η διασταύρωση δύο ενδογαμικών γραμμών οδηγεί σε γενετική σύγχυση, με αποτέλεσμα οι απόγονοι να χάσουν την απόδοσή τους. Ως εκ τούτου, οι αγρότες πρέπει να αγοράζουν νέους σπόρους κάθε χρόνο, συχνά σε υψηλές τιμές που καθορίζονται από τους βελτιωτές.
Το επίκεντρο της υβριδικής αναπαραγωγής είναι η απόδοση και η αντοχή στις ασθένειες – σε βάρος της γεύσης, του αρώματος, των βιταμινών και των συστατικών. Ακόμη και πριν από τη διαπραγματευτική θέση του Συμβουλίου της Ε.Ε., περισσότεροι από 200 αγρότες, κτηνοτρόφοι και περιβαλλοντικές οργανώσεις διαμαρτυρήθηκαν: Χωρίς προστατευτικά μέτρα για την ποικιλομορφία των σπόρων και τα δικαιώματα των αγροτών, η Ευρώπη θα απειλούνταν από ένα σύστημα σπόρων που θέτει σε κίνδυνο την ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή, τη βιώσιμη γεωργία και την επισιτιστική κυριαρχία.
Κριτική του διοικητικού φόρτου
Οι υπογράφοντες την επιστολή διαμαρτυρίας περιλαμβάνουν τον Arche Noah και την IFOAM-Organics International, την παγκόσμια οργάνωση-ομπρέλα για τη βιολογική γεωργία με περίπου 800 οργανώσεις-μέλη σε περισσότερες από 120 χώρες. Δεσμεύεται να προωθήσει τις αρχές της βιολογικής γεωργίας παγκοσμίως και να δημιουργήσει ένα πολιτικό πλαίσιο για βιώσιμα συστήματα τροφίμων.
Ο Eric Gall, Αναπληρωτής Διευθυντής της IFOAM Organics Europe, τονίζει την ανάγκη για ένα νομικό πλαίσιο που επιτρέπει μια διαφοροποιημένη αγορά σπόρων και διασφαλίζει ότι οι αγρότες μπορούν να επιλέξουν κατάλληλες ποικιλλίες για τα συστήματά τους.
Οι περιορισμοί στις ποικιλλίες διατήρησης σε ορισμένα είδη φυτών και περιοχές προέλευσης θα έβλαπταν μαζικά τους βιοκαλλιεργητές και τους κτηνοτρόφους.
Οι υπογράφοντες ζητούν επίσης διαφάνεια στις μεθόδους αναπαραγωγής και τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, ελεύθερη πρόσβαση σε γενετικούς πόρους και προστασία των μικρών εταιρειών σπόρων από δυσανάλογο διοικητικό φόρτο – ζωτικής σημασίας για τη διατήρηση των τοπικά προσαρμοσμένων σπόρων και της ποικιλλότητας των ποικιλλιών.
ΣΧΕΤΙΚΑ:
(12 Δεκεμβρίου 2025) Μια μελέτη που κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το ζιζανιοκτόνο glyphosate δεν προκάλεσε καρκίνο αποσύρθηκε την περασμένη εβδομάδα αφού αποκαλύφθηκε σε έγγραφα αγωγής ότι οι συγγραφείς δεν αποκάλυψαν τη σχέση τους με τη Monsanto/Bayer.
Ο αρχισυντάκτης, Martin van den Berg, PhD of Regulatory Toxicology and Pharmacology, ο οποίος δημοσίευσε το άρθρο πριν από 25 χρόνια, έγραψε στο περιοδικό: «Εκφράστηκαν ανησυχίες σχετικά με τη συγγραφή αυτής της εργασίας, την εγκυρότητα των ευρημάτων της έρευνας στο πλαίσιο της παραποίησης των συνεισφορών από τους συγγραφείς και τον χορηγό της μελέτης και πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων των συγγραφέων».
Η μελέτη, με τίτλο «Αξιολόγηση ασφάλειας και εκτίμηση κινδύνου του ζιζανιοκτόνου Roundup και του δραστικού συστατικού του, Glyphosate, για τον άνθρωπο» και συνυπογράφηκε από τρεις ερευνητές στη Νέα Υόρκη, την Ολλανδία και τον Καναδά, αναφέρθηκε ως «Μελέτη ασφάλειας ορόσημο για τη γλυφοσάτη» σε πρόσφατο άρθρο των ΗΠΑ. Δικαίωμα στη γνώση.
Ενώ αυτή η ανάκληση όχι μόνο ρίχνει φως στην επιρροή της Monsanto μέσω του ghostwriting, αλλά προσθέτει στο ευρύ σύνολο αποδεικτικών στοιχείων σχετικά με τις ρυθμιστικές ελλείψεις που ισχύουν επί του παρόντος. Η αποκάλυψη είναι μια υπενθύμιση σχετικών περιστατικών στα οποία η Monsanto (Bayer) και άλλες εταιρείες έχουν ασκήσει υπερβολική επιρροή στην Υπηρεσία Προστασίας του Περιβάλλοντος των ΗΠΑ (EPA), υπονομεύοντας την ακεραιότητα της επιστήμης που απαιτείται για την ενημέρωση των ρυθμιστικών αποφάσεων που προστατεύουν την υγεία και το περιβάλλον. (Βλ. Daily News Τα προβλήματα διαφθοράς εξακολουθούν να υπάρχουν στην EPA.)