Με πυρετώδη κινδυνολογία, πολλά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν τις τελευταίες ημέρες ότι το ευρωπαϊκό κύμα καύσωνα δύο εβδομάδων από τα τέλη Ιουνίου είχε τριπλασιάσει τον αριθμό των θανάτων από καύσωνα. Ωστόσο, αυτός ο ισχυρισμός βασίζεται στη μοντελλοποίηση.
Τώρα, η χρηματοδοτούμενη από την Ε.Ε. πλατφόρμα Euromomo, η οποία συλλέγει και συγκρίνει ευρωπαϊκά δεδομένα θνησιμότητας, συνόψισε και δημοσίευσε τα προσωρινά επίσημα στοιχεία θανάτων. Αυτά δείχνουν ότι οι ευρωπαϊκές χώρες δεν κατέγραψαν συνολικά υπερβάλλουσα θνησιμότητα.
«Θάνατοι από καύσωνα λόγω της κλιματικής αλλαγής: Δύο τρίτα περισσότεροι θάνατοι λόγω του τελευταίου καύσωνα!»· «Η κλιματική αλλαγή προκαλεί τρεις φορές περισσότερους θανάτους από καύσωνα στις πόλεις», «Η κλιματική αλλαγή τριπλασιάζει τον αριθμό των θανάτων από καύσωνα κατά τη διάρκεια του τελευταίου καύσωνα»:
Τίτλοι όπως αυτοί έχουν θερμάνει το τοπίο των ρεπορτάζ τις τελευταίες ημέρες σε πολλά μέσα ενημέρωσης όπως η Tagesschau, η ZDF, η Süddeutsche και η dpa.
Ωστόσο, η μελέτη στην οποία βασίζονται οι εκθέσεις είναι μόνο ένα μοντέλλο – δηλαδή ένας μαθηματικός υπολογισμός πρόβλεψης από το Imperial College στο Λονδίνο (το ίδιο που προέβλεπε τους θανάτους από κορωνοϊό).
Την Παρασκευή το πρωί, η πλατφόρμα Euromomo δημοσίευσε προκαταρκτικά στοιχεία που επιτρέπουν την αναθεώρηση των μοντελλοποιημένων προβλέψεων.
Το Euromomo είναι ένα ευρωπαϊκό σύστημα παρακολούθησης που συλλέγει εβδομαδιαία δεδομένα θνησιμότητας από 27 χώρες ή περιοχές για την ανίχνευση υπερβάλλουσας θνησιμότητας από συμβάντα όπως λοιμώξεις ή ακραία καιρικά φαινόμενα.
Το Euromomo υποστηρίζεται από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC) και τον Π.Ο.Υ.. Το Statens Serum Institute στη Δανία λειτουργεί και διαχειρίζεται την πλατφόρμα.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι κατά την περίοδο κατά την οποία μάζες ανθρώπων φέρεται να πέθαναν λόγω θερμότητας, δεν έχει καταγραφεί υπερβάλλουσα θνησιμότητα μέχρι στιγμής.
Το Euromomo ανέλυσε στοιχεία από τις ακόλουθες χώρες για τα τρέχοντα προσωρινά στοιχεία: Αυστρία, Βέλγιο, Κύπρος, Δανία, Εσθονία, Φινλανδία, Γαλλία, Γερμανία, Ελλάδα, Ουγγαρία, Ιρλανδία, Ισραήλ, Ιταλία, Λουξεμβούργο, Μάλτα, Κάτω Χώρες, Νορβηγία, Πορτογαλία, Σλοβενία, Ισπανία, Σουηδία, Ελβετία, Ηνωμένο Βασίλειο (Αγγλία), Ηνωμένο Βασίλειο (Βόρεια Ιρλανδία), Ηνωμένο Βασίλειο (Σκωτία) και Ηνωμένο Βασίλειο (Ουαλία).
Τα προσωρινά στοιχεία που παρέχονται καθιστούν σαφές ότι οι συνδυασμένοι θάνατοι των ευρωπαϊκών χωρών δείχνουν αναμενόμενα ποσοστά θνησιμότητας – και όχι υπερβάλλουσας θνησιμότητας.
Την ημερολογιακή εβδομάδα 26 (δηλαδή από τις 23 έως τις 29 Ιουνίου) σημειώθηκε ελαφρά υπερβάλλουσα θνησιμότητα στην Ισπανία, στη συνέχεια την επόμενη 27η ημερολογιακή εβδομάδα από τις 30 Ιουνίου έως τις 6 Ιουλίου σημειώθηκε μέτρια θνησιμότητα στην Πορτογαλία και ελαφρά θνησιμότητα στις Κάτω Χώρες. Σε όλες τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες, δεν πέθαναν περισσότεροι άνθρωποι από ό, τι θα αναμενόταν, σύμφωνα με τα στοιχεία που συλλέχθηκαν.
Τα στοιχεία για τις τελευταίες τρεις εβδομάδες είναι ακόμη προκαταρκτικά και ως εκ τούτου θα πρέπει να ερμηνευτούν με προσοχή, σύμφωνα με το Euromomo.
Κατά τη διάρκεια της περιόδου του κορωνοϊού, ωστόσο, τα στοιχεία της πλατφόρμας έχουν αποδειχθεί αξιόπιστος δείκτης για μια βασική αξιολόγηση, ακόμη και αν κάποιες καθυστερημένες εγγραφές ήρθαν εβδομάδες αργότερα.