Η ηγεσία στο Κίεβο δηλώνει τώρα ότι δεν είναι δυνατό και πολύ επικίνδυνο να επισκευαστεί ο αγωγός βραχυπρόθεσμα. Η Ουγγαρία και η Σλοβακία, από την άλλη πλευρά, βλέπουν πολιτικούς λόγους πίσω από την άρνηση επισκευής της Druzhba.
Ως εκ τούτου, ανακοίνωσαν ότι θα συνδέσουν την έγκριση των χρημάτων της βοήθειας με την αποκατάσταση.
Πιο πρόσφατα, ο Ουκρανός πρόεδρος Volodymyr Zelensky ανακοίνωσε ότι θα επισκευάσει τον αγωγό μέχρι τις αρχές Μαΐου.
Οι βουλευτικές εκλογές θα διεξαχθούν στην Ουγγαρία στις 12 Απριλίου. Ο Όρμπαν απειλείται με καταψήφιση μετά από 16 χρόνια στην εξουσία.
Στην προεκλογική εκστρατεία, προσπαθεί να κερδίσει πόντους παρουσιάζοντας τον εαυτό του ως εγγυητή της αποτροπής περαιτέρω κλιμάκωσης στην Ουκρανία – και κρατώντας την Ουγγαρία μακριά από έναν πιθανό πόλεμο.
Η ομοφωνία ως κανόνας για τη λήψη αποφάσεων
Η Ε.Ε. αναζητά τώρα τρόπους για να εξασφαλίσει βοήθεια στην Ουκρανία εκτός προϋπολογισμού. Με αυτόν τον τρόπο, το ουγγρικό βέτο πρόκειται να παρακαμφθεί. Ο Όρμπαν, εν τω μεταξύ, δεν εντυπωσιάστηκε από τις απειλές από τη Γερμανία.
Απαντώντας στις δηλώσεις του Μερτς και σε παρόμοιες φωνές, ο αρχηγός της ουγγρικής κυβέρνησης Βίκτωρ Όρμπαν είπε:
«Απείλησαν λίγο, μετά κατάλαβαν ότι δεν θα λειτουργούσε».
Η αρχή της ομοφωνίας σε πολλούς τομείς έχει κατοχυρωθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο με στόχο να δοθεί η δυνατότητα στα μικρότερα έθνη να διατηρήσουν την κυριαρχία τους και τα συμφέροντα των πολιτών τους.
Για την ακρίβεια, δεν υπάρχει δικαίωμα αρνησικυρίας ως ανεξάρτητο νομικό μέσο.
Αντίθετα, σε κεντρικούς τομείς του ευρωπαϊκού δικαίου, είναι θέμα συμμόρφωσης με την αρχή της ομοφωνίας.
Ήδη από τη Συνθήκη της Ρώμης του 1957, η ομοφωνία θεωρούνταν ο κανόνας για τη λήψη αποφάσεων. Εξετάστηκε το ενδεχόμενο σταδιακής μετάβασης στην ψηφοφορία με ειδική πλειοψηφία σε ορισμένους τομείς, προκειμένου να αποφευχθούν οι αποκλεισμοί.
Ωστόσο, η συμμετοχή όλων των κρατών μελών θα πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα – και ορισμένες χώρες επέμειναν σε αυτό.
Ο Ντε Γκωλ διαμαρτυρήθηκε με την «πολιτική της άδειας καρέκλας»
Αυτό ήταν ιδιαίτερα εμφανές στις αρχές της δεκαετίας του 1960, όταν ο Γάλλος πρόεδρος Σαρλ ντε Γκωλ διακήρυξε την «πολιτική της άδειας καρέκλας» για την υπεράσπιση των εθνικών συμφερόντων με αντάλλαγμα πρόσθετες αρμοδιότητες για τις Βρυξέλλες.
Στο τέλος, υπήρξε ο «Συμβιβασμός του Λουξεμβούργου» του 1966, σύμφωνα με τον οποίο μια χώρα είχε τη δυνατότητα να απαιτεί ομόφωνες αποφάσεις όταν διακυβεύονται βασικά εθνικά συμφέροντα.
Αυτό θα πρέπει να ισχύει ακόμη και όταν προβλέπεται επίσημα απόφαση με πλειοψηφία. Η συμφωνία δεν ήταν επίσημος νόμος ή εκτελεστός νόμος, αλλά στην πραγματικότητα διαμόρφωσε μια πολιτική κουλτούρα της κοινότητας προσανατολισμένη στη συναίνεση και όχι στην αντιπαράθεση.
Από τη δεκαετία του 1980, η αρχή της ομοφωνίας έχει αναβληθεί, επειδή η ικανότητα δράσης έπρεπε να διατηρηθεί καθώς αυξανόταν ο αριθμός των μελών.
Ωστόσο, διατηρήθηκε σκόπιμα σε ορισμένες ιδιαίτερα ευαίσθητες περιοχές. Αυτά περιελάμβαναν τη φορολογική πολιτική, την κοινωνική πολιτική, τμήματα της ενεργειακής πολιτικής, την ένταξη νέων κρατών μελών – και την εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας.
Το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο και οι τροποποιήσεις των Συνθηκών απαιτούν επίσης ομοφωνία. Κατά συνέπεια, η ίδια η αρχή της ομοφωνίας θα μπορούσε να καταργηθεί μόνο ομόφωνα.
Το βέτο χρησιμοποιήθηκε σε τουλάχιστον 47 περιπτώσεις μόνο από το 2011
Το γεγονός ότι αυτή η αρχή της ομοφωνίας υπάρχει ιδιαίτερα σε αυτούς τους ευαίσθητους τομείς έχει ιστορική και πολιτική προστατευτική λειτουργία. Η παραχώρηση της κυριαρχίας λήψης αποφάσεων σε βασικούς τομείς της κρατικής τάξης, όπως η εξωτερική πολιτική και η φορολογία, στα κράτη μέλη προστατεύει την εθνική τους κυριαρχία.
Επιπλέον, η αρχή της ομοφωνίας προστατεύει την ισορροπία εντός της Ε.Ε.: αποτρέπει τα μικρότερα κράτη από το να υπερψηφίζονται απλώς σε θέματα που επηρεάζουν επίσης τα συμφέροντά τους. Επιπλέον, η ομοφωνία ενισχύει την αρχή της επικουρικότητας και αναγκάζει επίσης τις Βρυξέλλες να σταθμίσουν εάν είναι απαραίτητος ένας ευρωπαϊκός κανονισμός.
Κατά τη διάρκεια της ιστορίας της ΕΟΚ, της ΕΚ και της Ε.Ε., μεμονωμένες χώρες έχουν επανειλημμένα χρησιμοποιήσει την αρχή της ομοφωνίας για να προστατεύσουν τα βασικά εθνικά συμφέροντα. Τα τελευταία χρόνια, ήταν κυρίως η Ουγγαρία και η Πολωνία.
Συνολικά, υπήρξαν τουλάχιστον 47 βέτο από 15 κράτη μέλη σε 39 θέματα από το 2011, σύμφωνα με τον Michal Ovádek, λέκτορα ευρωπαϊκών θεσμών, πολιτικής και χάραξης πολιτικής στο University College του Λονδίνου.
Η Πολωνία έχει ασκήσει βέτο σε τουλάχιστον επτά υποθέσεις από το 2011, κυρίως για θέματα μετανάστευσης. Ουγγαρία σε 20 περιπτώσεις. Οι περισσότερες άλλες χώρες σε μία ή δύο μόνο περιπτώσεις.
(Με υλικό από τα ειδησεογραφικά πρακτορεία)