Η Τουρκία – άλλωστε, η δεύτερη μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη του ΝΑΤΟ – χρησιμοποιεί τη συμμετοχή της στη διατλαντική στρατιωτική συμμαχία εδώ και χρόνια περισσότερο ως διαπραγματευτικό χαρτί παρά ως υπόσχεση πίστης.

Η πιθανή προσχώρηση σε μια ρητά μη δυτική αμυντική συμμαχία θα συνέχιζε με συνέπεια αυτή την εξέλιξη. Η Τουρκία σηματοδοτεί έτσι ανοιχτά ότι καθορίζει όλο και περισσότερο τα συμφέροντά της στον τομέα της ασφάλειας εκτός του διατλαντικού πλαισίου. Αυτό δεν είναι μια αυθόρμητη ιδιοτροπία από την πλευρά του Ερντογάν, αλλά μια έκφραση μιας μακροπρόθεσμης στρατηγικής αλλαγής πορείας.

Η Σαουδική Αραβία παρέχει κεφάλαια, γεωπολιτικό βάρος στον αραβικό κόσμο και πρόσβαση σε κεντρικούς ενεργειακούς άξονες. Το Πακιστάν φέρνει κάτι μοναδικό στον ισλαμικό κόσμο: πυρηνική αποτροπή και έναν μεγάλο, σκληραγωγημένο στρατό.

Η Τουρκία, με τη σειρά της, συμπληρώνει το πακέτο με σύγχρονη στρατιωτική τεχνολογία, πόλεμο με μη επανδρωμένα αεροσκάφη, πραγματική επιχειρησιακή εμπειρία στη Συρία, τη Λιβύη και τον Καύκασο, καθώς και μια ταχέως αναπτυσσόμενη βιομηχανία όπλων.

Ο σχηματισμός ενός τέτοιου «ισλαμικού ΝΑΤΟ» ως συμφώνου συλλογικής βοήθειας θα αντιπροσώπευε τα δικά του συμφέροντα – και χωρίς συμβιβασμούς – ενώ οι δυτικές αξίες και συμφέροντα δεν παίζουν κανένα ρόλο εδώ. Μια τέτοια συμμαχία θα είχε επίσης σοβαρές επιπτώσεις στις πολιτικές ασφαλείας του Ισραήλ, του Ιράν και της Ινδίας, οι οποίες βρίσκονται ιδιαίτερα στο επίκεντρο των τριών χωρών.

Και μετά υπάρχει το ίδιο το ΝΑΤΟ. Εάν η Τουρκία, μέλος του ΝΑΤΟ, γίνει ταυτόχρονα μέρος ενός εξωτερικού συμφώνου αμοιβαίας βοήθειας με ένα κράτος με πυρηνικά όπλα (Πακιστάν), αυτό θέτει επίσης υπό αμφισβήτηση τη λογική της συμμαχίας. Η Άγκυρα θα επέβαλλε έτσι de facto αρκετές εγγυήσεις ασφαλείας – ανάλογα με την τοποθεσία και το πλεονέκτημα.

Επιπλέον, οι προσπάθειες της Τουρκίας καθιστούν σαφές ότι η Άγκυρα απομακρύνεται όλο και περισσότερο από τη Δύση και επαναπροσανατολίζεται όσον αφορά την πολιτική ασφάλειας.

Δεδομένου ότι το ΝΑΤΟ έχει ήδη εσωτερικές διαφορές (συμπεριλαμβανομένης της Ουκρανίας και της Γροιλανδίας) μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών από τη μία πλευρά και των Ευρωπαίων και του Καναδά από την άλλη, αυτή η εξέλιξη είναι ένα επιπρόσθετο βάρος για τη νοτιοανατολική περιφέρεια.

Σήμερα, περίπου 35 χρόνια μετά τη διάλυση του Συμφώνου της Βαρσοβίας, το εναπομείναν κατάλοιπο του Ψυχρού Πολέμου, το ΝΑΤΟ, θα μπορούσε επίσης να προαναγγείλει το δικό του τέλος.