Γιατί προβάλλουμε πάνω τους την παιδική μας ανάγκη για αποδοχή χωρίς όρους.
Ο σκύλος δεν προδίδει, δεν απορρίπτει, δεν κρίνει.
Είν’ εκεί. Και πολλές φορές γίνεται ο μόνος σταθερός συνοδοιπόρος.
Πρόσφατα, στην ενορία, συνάντησα μια τέτοια περίπτωση. Διαπίστωσα πως η απώλεια ενός κατοικίδιου μπορεί να βιωθεί με ένταση αντίστοιχη της απώλειας ανθρώπινου προσώπου.
Γι’ αυτό και δεν χαρακτηρίζω «γραφικό» το γεγονός πως κάποιος βάζει στο κηδειόσημο τα σκυλιά ως «πενθούντες».
Διότι αντιλαμβάνομαι την προσπάθεια να φανερωθεί ότι ο νεκρός δεν ήταν μόνος. Ότι υπήρξε μια μικρή κοινότητα αγάπης γύρω του, ακόμη κι αν αυτή αποτελούνταν από ζώα.
Και συχνά, πίσω απ’ αυτό υπάρχει μια ιστορία ζωής με ρήξεις, αποστάσεις, ανθρώπινα τραύματα.
Το ζώο δεν εξισώνεται με ανθρώπινο πρόσωπο. Αλλά δεν μπορούμε ν’ αγνοήσουμε ότι η σχέση αυτή γέννησε παρηγοριά σε εποχές μεγάλης εσωτερικής ξηρασίας.
Κι εδώ αρχίζουν οι θεολογικές πτυχές:
Η Ορθόδοξη παράδοση σέβεται βαθιά τα ζώα.
Τα θεωρεί μέρος της δημιουργίας Του Θεού, πλάσματα ζωντανά, ικανά να χαρούν και να πονέσουν.
Η Αγία Γραφή μας θυμίζει ότι ο Θεός φροντίζει τα «πετεινά του ουρανού» και ότι είναι «οικτίρμων επί πάντα τα έργα Αυτού».
Οι Πατέρες μιλούν με τρυφερότητα για την ειρηνική σχέση του ανθρώπου με τα ζώα, ως καρπό καθαρής καρδιάς.
Ταυτόχρονα όμως, η πίστη μας είναι απολύτως σαφής για την ιδιαιτερότητα του ανθρώπινου προσώπου:
Ο άνθρωπος είναι εικόνα Θεού, προορισμένος για κοινωνία μαζί Του. Η ψυχή του είναι αθάνατη. Τα ζώα δεν έχουν αυτή την πνευματική κλήση, δεν μετέχουν των μυστηρίων, δεν καλούνται σε θέωση.
Γι’ αυτό και βλέπουμε σήμερα μια λεπτή αλλά ουσιαστική θόλωση των ορίων.
Όχι επειδή οι άνθρωποι θέλουν να ταυτίσουν τον άνθρωπο με το ζώο αλλά επειδή η εποχή έχει χάσει τα μέτρα της.
Καλείται λοιπόν η Εκκλησία να πει κάτι απλό αλλά βαθύ: «Ναι, αγάπα τα ζώα σου, φρόντισέ τα, ζήσε αρμονικά μαζί τους, πένθησε όταν τα χάσεις.
Αλλά μην τους αποδίδεις αυτό που ανήκει στην ιερότητα του ανθρώπινου προσώπου».
Γιατί όταν χάνεται η διάκριση, χάνεται σιγά σιγά και η αίσθηση του ιερού της ανθρώπινης ζωής.
Τότε βλέπουμε ευαισθησία για τα ζώα και αδιαφορία για τους ανθρώπους. Βλέπουμε συγκλονισμό για την κακοποίηση ενός σκύλου και σιωπή για την εγκατάλειψη ενός ηλικιωμένου.
Η φιλοζωία χωρίς θεολογία γίνεται συναισθηματισμός χωρίς κέντρο.
Κι ας μην ξεχνάμε:
Πίσω από κάθε υπερβολή υπάρχει πάντοτε ένας άνθρωπος που πονά.
Κάποιος που ένιωσε ότι, αν δεν αναφέρει τα ζώα του ως «πενθούντες», δεν θα αποτυπώσει όλη τη μικρή, κρυφή ιστορία αγάπης που έζησε ο νεκρός.
Κι αυτό δεν το ειρωνευόμαστε. Το ακούμε.
Τελικά, αν κάτι μένει απ’ όλο αυτό, είναι πως ο άνθρωπος ψάχνει κάπου να ακουμπήσει την καρδιά του.
Το θέμα δεν είναι τα ζώα. Είναι η μοναξιά που απλώνεται σαν πέπλο πάνω από τις ζωές μας.
Είναι η ανάγκη μας να αγαπήσουμε και ν’ αγαπηθούμε. Κι εκεί, ως Εκκλησία, δεν καλούμαστε να διορθώσουμε κείμενα αλλά να πλησιάσουμε πρόσωπα.
Να σταθούμε δίπλα.
Ν’ αγκαλιάσουμε.
Να εντάξουμε.
Για να μη φτάσει κανείς στο τέλος της ζωής του και νιώσει πως μόνο «τα σκυλάκια μας» θα έγραφε στο κηδειόσημό του.
Να υπάρχει πριν από κάθε τέλος ένας άνθρωπος. Ένας αδελφός.
Ένας τόπος όπου η καρδιά βρίσκει ανάπαυση και ο άνθρωπος βρίσκει τον εαυτό του.
3 Comments
Πιστεύω άν μου επιτρέπεται νά τά διατυπώσω έτσι, ότι τό ζήτημα της ζωοφιλίας καί των κατοικιδίων καί ιδίως μέ γάτες καί μέ σκύλους έχει πραγματικά ξεφύγει τά τελευταία χρόνια.
Πάν μέτρον άριστον επιτέλους!
Έχει στηθεί μία ολόκληρη καί απίστευτα κερδοφόρα κατάσταση “ειδικών” καταστημάτων μόνο γι’ αυτά! Ενώ “φύτρωσαν” (σκοπίμως) καί νόμοι που “προνοούν” γι΄ αυτά, ενώ παραδείγματος χάριν γιά τούς ανθρώπους καί κυρίως γιά τίς δολοφονικότατες εκτρώσεις, αδιαφορεί τό κράτος μέ ….ύποπτη πάγια στάση !
Ασφαλώς συμφωνούμε ότι επιβάλεται η βοήθεια στούς ανήμπορους, ή παρατημένους ηλικιωμένους, είτε ως μία επίσκεψη, μία συντροφιά, έναν καλό λόγο που τόσο θά τούς θερμάνει στίς ιερές ημέρες των Χριστουγέννων που πλησιάζουν, αλλά όχι μόνο τότε.
Όταν τά παιδιά αδιαφορούν καί έχουν παραπετάξει τούς γονείς τους, θά “εισπράξουν” τά ίδια κι εκείνοι όταν έλθει η ώρα τους, είναι βέβαιο…..
Ευχαριστούμε γιά τήν ενημέρωση.
Αγαπητή κυρία (έτσι υποθέτουμε), καταφέρατε πραγματικά νά μας συγκινήσετε ιδιαιτέρως μέ τίς τόσο ανθρώπινες καί “ζεστές” σκέψεις σας.
Είναι πικρές αλήθειες όντως, ότι όσο περνούν τά χρόνια πλήθος ανθρώπων μεγάλης ηλικίας παραμένουν μόνοι στό περιθώριο, είτε επειδή δέν ζούν πιά οι δικοί τους άνθρωποι, είτε ακόμα χειρότερα τά ίδια τους τά παιδιά αδιαφορούν καί τούς “παρκάρουν” σέ Ιδρύματα καί Στέγες Ανηλίκων καί Γηροκομεία…..
Μία βοήθεια, ένα χαμόγελο, μία συμπαράσταση, ένας γλυκός λόγος, μία συντροφιά κάλλιστα θά μπορούσε νά (τούς) προσφέρει ένα όμορφο τονωτικό διάλειμμα στήν δύσκολη ηλικιακά πορεία τους.
Τέλος, τά όποια τετράποδα, ή άλλου είδους ζώα, δέν αντικαθιστούν ποτέ μά ποτέ τόν άνθρωπο, ενώ τό “κλειδαμπάρωμά τους” μέσα στά στενά διαμερίσματα αληθινά τά “σκοτώνει”…..
Ευχαριστούμε θερμώς καί πάλι γιά τήν συμμετοχή σας στά σχόλιά μας καί είναι τιμή καί χαρά μας που μας γράφετε τίς τόσο ανθρώπινες καί ειλικρινείς σκέψεις σας.
Πολύ ωραίο κείμενο και τακτοποιεί τα πράγματα στις θέσεις τους. Κυρίως, μου αρέσει η ευγένεια του Παππούλη να μην χλευάσει, κατακρίνει και γελοιοποιήσει ένα πλέον συχνό φαινόμενο. Μου αρέσει που το προσεγγίζει με διακριτικότητα αλλά και με αλήθεια.
Πιστεύω ότι μέσα από τα χαστούκια, τις θλίψεις, τις απώλειες, μας διδάσκεται εκτός των άλλων να καταλάβουμε και ότι δεν έχουμε τίποτε που να μας ανήκει σε αυτή τη ζωή, ότι όλα ανά πάσα στιγμή ανατρέπονται και χάνονται. Συνεπώς, πρέπει να προσπαθούμε μέσα από κάθε δυσάρεστο γεγονός, όταν έρθει η φάση της αποδοχής και κοπάσει η συναισθηματική και ψυχική τρικυμία να σκληραγωγούμε όσο μπορεί ο καθένας μας τον εαυτό του, ώστε να μη κρεμαστούμε απεγνωσμένα σε τίποτε και το ειδωλοποιήσουμε ή αποθέσουμε εκεί την ελπίδα και την παρηγοριά, γιατί κι αυτό κάποτε θα χαθεί.
Ίσως ο Θεός να επιτρέπει όλα αυτά για να καθαρίσει το οπτικό μας πεδίο και να κοιτάξουμε μόνο προς Εκείνον, ίσως να θέλει έτσι να μας πει: με όλα αυτά που έχεις, δεν με βλέπεις, κάτσε να σου τα πάρω μήπως δεις τελικά Εμένα πίσω από όλα.
Η μοναξιά που θίγει επίσης ο Παππούλης, είναι πολύ διαδεδομένη και γίνεται ιδιαίτερα σκληρή στα γηρατειά. Πόσοι άνθρωποι υπάρχουν που ‘ναι μόνοι, είτε γιατί τους ξέχασαν είτε γιατί δεν έχουν πια κανέναν δικό τους. Κι είναι τόσο σκληρή αυτή η μοναξιά που συχνά πεθαίνουν και κανείς δεν τους αναζητά και δεν ενδιαφέρεται, παρά μόνο όταν φτάσει στη μύτη των γύρω η αποφορά του νεκρού σώματος που αποσυντίθεται κι έτσι καταλάβουν ότι κάπου δίπλα τους ζούσε ένας άνθρωπος που ήταν μόνος.
Καθώς πλησιάζουν τα Χριστούγεννα και η καρδιά ζεσταίνεται κάπως περισσότερο, καλό είναι να κοιτάξουμε λίγο γύρω μας. Ίσως κάποιος γείτονας, ο άστεγος που ζει τη μοναξιά του σε πολύ σκληρές συνθήκες, ένας παρατημένος γονιός, ένας ξεχασμένος παππούς, μια παρατημένη κάπου γιαγιά, τόσοι και τόσοι άνθρωποι….περιμένουν. Σίγουρα περιμένουν. Μια κουβέντα, ένα χάδι, μια αγκαλιά, μια καλημέρα, σε βλέπω! Υπάρχεις.
Μόνο που να μην μείνει μόνο σαν ένα φολκλόρ των Χριστουγέννων του στυλ “να κάναμε κι ένα καλό,τώρα ας πέσουμε στην γαλοπούλα”.
Δεν ανακουφίζεται έτσι η μοναξιά με εποχιακές καλές πράξεις. Οι μοναχικοί άνθρωποι δεν είναι σαν τους εποχιακούς. Είναι μόνιμοι, σε μια μοναξιά δίχως τέλος.
Καλά Χριστούγεννα! Κι είθε να μείνουν όλη τη χρονιά στις καρδιές μας!