Σήμερα, μαζί με τον Δρ Marco Alessandria, τον Δρ Giovanni Trambusti, τον Δρ Giovanni M. Malatesta και τον Δρ Alberto Donzelli, δημοσιεύσαμε μια κρίσιμη επιστημονική μελέτη με τίτλο «Μεροληψία ταξινόμησης και αντίκτυπος του εμβολιασμού κατά του COVID-19 στη θνησιμότητα από όλες τις αιτίες: η περίπτωση της ιταλικής περιφέρειας Εμίλια-Ρομάνια» [1]. Σε αυτή τη μελέτη, παρέχουμε τα πρώτα στοιχεία που έχουν αξιολογηθεί από ομοτίμους, βασισμένα σε δεδομένα πραγματικού κόσμου, που καταδεικνύουν πώς ορισμένες στατιστικές μέθοδοι έχουν οδηγήσει σε υπερεκτίμηση της αποτελεσματικότητας και της ασφάλειας των εμβολίων COVID-19. Αυτή η εργασία θα σοκάρει τον κόσμο, γιατί αποδεικνύει ότι όλες οι επιστημονικές μελέτες που έχουν διεξαχθεί μέχρι στιγμής και επηρεάζονται από αυτή την προκατάληψη πρέπει να επαναξιολογηθούν.

Αντιμετωπίσαμε μια κρίσιμη προκατάληψη που μπορεί να στρεβλώσει σημαντικά τις πραγματικές αξιολογήσεις της αποτελεσματικότητας και της ασφάλειας των εμβολίων, γνωστή ως «μεροληψία παραθύρου καταμέτρησης περιπτώσεων». Αυτή η προκατάληψη, που θεωρητικοποιήθηκε από τους Fung et al. [2], συμβαίνει επειδή τα άτομα ταξινομούνται ως «μη εμβολιασμένα» κατά τις πρώτες 14 ημέρες μετά τη λήψη του εμβολίου (η περίοδος που πιστεύεται ότι είναι απαραίτητη για την πλήρη ανάπτυξη της ανοσολογικής απόκρισης). Ως αποτέλεσμα, τυχόν ανεπιθύμητες ενέργειες, συμπεριλαμβανομένων των θανάτων κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, αποδίδονται εσφαλμένα στη μη εμβολιασμένη ομάδα, διογκώνοντας τεχνητά το ποσοστό θνησιμότητας, ενώ ταυτόχρονα υποτιμάται η θνησιμότητα μεταξύ των εμβολιασμένων ατόμων.

Αναλύοντας λεπτομερή καθημερινά δεδομένα σχετικά με τη θνησιμότητα από όλες τις αιτίες και τη χορήγηση εμβολίων στην περιοχή Emilia-Romagna (Ιταλία), που ελήφθησαν μέσω αιτήματος FOIA από τον δικηγόρο Lorenzo Melacarne (σύμφωνα με το άρθρο 5, κόμμα 2 του ιταλικού νομοθετικού διατάγματος αριθ. 33/2013), βρήκαμε μια σαφή χρονική σύμπτωση μεταξύ των εκστρατειών εμβολιασμού και των αυξήσεων των θανάτων μεταξύ εκείνων που ταξινομήθηκαν εσφαλμένα ως μη εμβολιασμένοι κατά τη διάρκεια αυτού του κρίσιμου παραθύρου (Εικόνα 1).

Εικόνα 1. Το διάγραμμα απεικονίζει το ημερήσιο ποσοστό θνησιμότητας ανά 100.000 άτομα (ηλικιακή ομάδα 70-79), συγκρίνοντας τους εμβολιασμένους (που αντιπροσωπεύονται από τη συμπαγή κόκκινη γραμμή) με τους μη εμβολιασμένους (που φαίνεται από τη συμπαγή πράσινη γραμμή). Επιπλέον, δείχνει τον αθροιστικό αριθμό των εμβολιασμών που χορηγήθηκαν με τουλάχιστον μία δόση (υποδεικνύεται από την κόκκινη διακεκομμένη γραμμή) [λαμβάνεται από Alessandria et al., 2025].

Η στατιστική μας ανάλυση έδειξε σημαντικές διαφορές στη θνησιμότητα μεταξύ εμβολιασμένων και μη εμβολιασμένων ομάδων, κατά τη διάρκεια του κρίσιμου παραθύρου 14 ημερών μετά τον εμβολιασμό, όταν εμφανίζεται εσφαλμένη ταξινόμηση. Είναι σημαντικό ότι αυτές οι διαφορές θνησιμότητας δεν μπορούν να εξηγηθούν αποκλειστικά από τους θανάτους από COVID-19, οι οποίοι αντιπροσώπευαν μόνο το 9% περίπου όλων των θανάτων στην Ιταλία το 2021. Ακόμη και μετά τον αποκλεισμό των θανάτων που σχετίζονται με τον COVID-19, η διαφορά μεταξύ των ομάδων παρέμεινε σημαντική, υποδεικνύοντας συστηματική εσφαλμένη ταξινόμηση και όχι πραγματικό όφελος από το εμβόλιο.

Παρατηρήσαμε επίσης ότι η διαφορά μειώθηκε με την ηλικία, αντανακλώντας πιθανώς την αυξημένη επιβάρυνση συννοσηρότητας σε ηλικιωμένα άτομα που επηρεάζει τον συνολικό κίνδυνο θνησιμότητας (για πιο λεπτομερείς πληροφορίες, δείτε το άρθρο, το οποίο δημοσιεύεται σε μορφή ανοιχτής πρόσβασης και διατίθεται δωρεάν σε όλους).

Τα ευρήματά μας υποδηλώνουν ένα φαινόμενο συγκομιδής, σύμφωνα με το οποίο τα ευάλωτα άτομα υποκύπτουν λίγο μετά τον εμβολιασμό, αλλά οι θάνατοί τους υπολογίζονται λανθασμένα μεταξύ των μη εμβολιασμένων. Αυτή η εσφαλμένη ταξινόμηση καλύπτει πιθανές σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες που σχετίζονται με το εμβόλιο που συμβαίνουν λίγο μετά τον εμβολιασμό, όπως σοβαρές αλλεργικές αντιδράσεις, καρδιαγγειακά συμβάντα ή αυτοάνοσες αποκρίσεις.

Επιπλέον, η χρήση παρόμοιων πρακτικών ταξινόμησης από πολλές χώρες, συμπεριλαμβανομένου του Ηνωμένου Βασιλείου, υποδηλώνει ότι αυτή η προκατάληψη είναι ευρέως διαδεδομένη διεθνώς. Για παράδειγμα, οι κατευθυντήριες γραμμές του Ηνωμένου Βασιλείου για τη δημόσια υγεία ταξινομούν τα άτομα ως μη εμβολιασμένα για 14 έως 21 ημέρες μετά τον εμβολιασμό, γεγονός που οδηγεί στην εσφαλμένη απόδοση πρώιμων ανεπιθύμητων ενεργειών.

Είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε ότι η προκατάληψη του παραθύρου καταμέτρησης περιπτώσεων σχετίζεται με ένα άλλο καθιερωμένο φαινόμενο στην έρευνα παρατήρησης, γνωστό ως προκατάληψη του αθάνατου χρόνου. 

Τα ευρήματά μας έχουν σημαντικές επιπτώσεις: η αποτυχία να ληφθούν υπόψη αυτές οι προκαταλήψεις μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική υπερεκτίμηση των οφελών και της ασφάλειας των εμβολίων, με αποτέλεσμα λανθασμένες πολιτικές δημόσιας υγείας. Ως εκ τούτου, η επιστημονική κοινότητα πρέπει να αναγνωρίσει και να προσαρμοστεί σε αυτές τις προκαταλήψεις για να παράγει πιο ακριβείς και διαφανείς αξιολογήσεις των κινδύνων και των οφελών των εμβολίων.

Συμπερασματικά, η μελέτη μας δείχνει ότι η μεροληψία του παραθύρου καταμέτρησης περιπτώσεων διογκώνει τα ποσοστά θνησιμότητας που λανθασμένα αποδίδονται στους μη εμβολιασμένους, ενώ ταυτόχρονα υποτιμά τις ανεπιθύμητες ενέργειες που εμφανίζονται λίγο μετά τον εμβολιασμό.

Για να διασφαλιστεί η αξιόπιστη ερμηνεία των μελετών παρατήρησης εμβολίων και των τεκμηριωμένων αποφάσεων για τη δημόσια υγεία, είναι σημαντικό να διορθωθεί αυτή η προκατάληψη παράλληλα με την προκατάληψη του αθάνατου χρόνου.

Επιπλέον, όλες οι υπάρχουσες μελέτες αποτελεσματικότητας εμβολίων θα πρέπει να επαναξιολογηθούν για αυτές τις προκαταλήψεις. Βασικό μέρος αυτής της διαδικασίας είναι η ύπαρξη ακριβών και έγκαιρων δεδομένων σχετικά με την κατάσταση εμβολιασμού των ατόμων, τα οποία επιτρέπουν τη σωστή ταξινόμηση των κρουσμάτων και των θανάτων και υποστηρίζουν μια πιο αξιόπιστη αξιολόγηση της ασφάλειας και της αποτελεσματικότητας των εμβολίων σε πραγματικές συνθήκες.