Μια «διαθρησκευτική» ομάδα με έδρα το Σικάγο πιέζει τις εκκλησίες να διαβάσουν το Κοράνι από τον άμβωνα – και να αντιμετωπίσουν αυτό που αποκαλεί «ισλαμοφοβία στην Εκκλησία».

Αμφισβητώντας την ισλαμοφοβία μαζί στο Σικάγο (CITC: Challenging Islamophobia Together Chicagoland) έχει αναπτύξει αθόρυβα πρωτοβουλίες όπως η εκστρατεία «Διαβάζοντας το Κοράνι στις Εκκλησίες», ενώ προωθεί μια ευρύτερη προσπάθεια για την αναμόρφωση της χριστιανικής διδασκαλίας εκ των έσω. Η υπόθεση δεν είναι διόλου διακριτική: ο ίδιος ο Χριστιανισμός πρέπει να επανεξεταστεί – η θεολογία του να επανεξεταστεί, οι παραδόσεις του να αναδιαμορφωθούν, η στάση του απέναντι στο Ισλάμ να επαναπροσανατολιστεί θεμελιωδώς.

Αλλά αυτό δεν είναι απλώς μια τοπική προσπάθεια προσέγγισης. Δεν πρόκειται για μεμονωμένο φαινόμενο.

Πίσω από το CITC βρίσκεται ένα εθνικό δίκτυο υπεράσπισης – η Διαθρησκευτική Συμμαχία – που υποστηρίζεται από εκατομμύρια σε χρηματοδότηση ιδρυμάτων. Τα δημόσια αρχεία δείχνουν ότι το δίκτυο έχει λάβει υποστήριξη από σημαντικούς θεσμικούς παράγοντες, όπως το Ίδρυμα Henry Luce, το οποίο χορήγησε επιχορήγηση 300,000 δολλαρίων το 2025, καθώς και το Rockefeller Family Fund, το Collaborative for Gender and Reproductive Equity και το Communities Foundation of Texas. Μόνο το 2023, το Ίδρυμα Interfaith Alliance ανέφερε περίπου 2.87 εκατομμύρια δολλάρια σε συνολικά έσοδα, συμπεριλαμβανομένων περίπου 1.4 εκατομμυρίων δολλαρίων σε συνεισφορές και επιχορηγήσεις.

Αυτό που μοιάζει με μια μικρή, περιφερειακή διαθρησκευτική πρωτοβουλία είναι, στην πραγματικότητα, μέρος ενός πολύ μεγαλύτερου οικοσυστήματος, που χρηματοδοτείται από φιλανθρωπία ευθυγραμμισμένη με την προοδευτική και βαθιά ενσωματωμένη στις πολιτικές και πολιτιστικές μάχες για τη θρησκεία στην Αμερική.

Η ίδια η CITC διευθύνεται από την Anna Piela και τον Michael Woolf, και οι δύο κληρικοί που δραστηριοποιούνται σε δίκτυα διαθρησκειακού ακτιβισμού. Αλλά η δομή της οργάνωσης καθιστά σαφές ότι δεν πρόκειται απλώς για χριστιανική προσέγγιση. Το CITC λειτουργεί με ένα Συμβούλιο Μουσουλμανικής Ηγεσίας που βοηθά στην καθοδήγηση των προτεραιοτήτων, του προγραμματισμού και των μηνυμάτων του. Όπως εξηγεί η ομάδα:

«Η ύπαρξη του Συμβουλίου Μουσουλμανικής Ηγεσίας βοηθά να διασφαλίσουμε ότι οι προσπάθειες και οι πρωτοβουλίες μας ενημερώνονται από τις βιωμένες εμπειρίες, τις ανησυχίες και τις γνώσεις όσων επηρεάζονται άμεσα από την ισλαμοφοβία.

Οι ηγέτες στις μουσουλμανικές κοινότητες μπορούν να παρέχουν πολύτιμες προοπτικές για ζητήματα που αντιμετωπίζουν, να καθοδηγήσουν τις προτεραιότητες του οργανισμού και να βοηθήσουν στη διαμόρφωση προγραμμάτων και πολιτικών ώστε να είναι πιο αποτελεσματικά και πολιτιστικά σχετικά».

Αυτό το μοντέλλο τοποθετεί τη μουσουλμανική ηγεσία όχι στο περιθώριο, αλλά στο επίκεντρο του τρόπου με τον οποίο αναπτύσσονται και εκτελούνται πρωτοβουλίες που απευθύνονται σε Χριστιανούς.

Οι επιπτώσεις αυτής της δομής γίνονται πιο σαφείς όταν εξετάζουμε τον προγραμματισμό του CITC. Μία από τις πιο εξέχουσες προσπάθειές της – η εκστρατεία «Ανάγνωση του Κορανίου στις Εκκλησίες» – ενθαρρύνει τις εκκλησίες να ασχοληθούν άμεσα με την ισλαμική γραφή μέσα σε εκκλησιαστικούς χώρους.

Αυτό δεν πλαισιώνεται ως ακαδημαϊκή σύγκριση ή προαιρετικός διάλογος. Τοποθετείται ως διορθωτικό στον ίδιο τον Χριστιανισμό.

Το ίδιο όραμα επισημοποιείται σε ένα νέο βιβλίο από τους ηγέτες της ομάδας, Αντιμετωπίζοντας την Ισλαμοφοβία στην Εκκλησία: Λειτουργικά Εργαλεία για τη Δικαιοσύνη. Η περίληψη αφήνει μικρή ασάφεια σχετικά με το εύρος του έργου:

«Αντιμετωπίζοντας την ισλαμοφοβία στην Εκκλησία: Λειτουργικά εργαλεία για τη δικαιοσύνη προκαλεί τους Χριστιανούς να αντισταθούν στην ισλαμοφοβία ως έκφραση μαθητείας. Η Anna Piela και ο Michael Woolf εκθέτουν τον ρόλο της Εκκλησίας στην προώθηση της αντιμουσουλμανικής προκατάληψης και εξοπλίζουν τις εκκλησίες για να την διαλύσουν.

Συνδυάζοντας την αιχμηρή ιστορία, τη θεολογία του «ιερού φθόνου» και τους έτοιμους προς χρήση πόρους που υφαίνουν την ισλαμική γραφή στο λεξικό ημερολόγιο, κάνουν τη διαθρησκειακή δέσμευση τόσο πρακτική όσο και μεταμορφωτική. Αυτό είναι ένα κάλεσμα να αντικαταστήσουμε τον φόβο με την αλληλεγγύη – και να ζήσουμε πλήρως το Ευαγγέλιο σε έναν πλουραλιστικό κόσμο».

Η φράση-κλειδί δεν είναι διόλου διακριτική: «πλέξτε την ισλαμική γραφή στο λεξικό ημερολόγιο». Δεν πρόκειται απλώς για την κατανόηση του Ισλάμ – πρόκειται για την ενσωμάτωσή του μέσα στους ρυθμούς της χριστιανικής λατρείας. 

Αυτό το ευρύτερο πλαίσιο έχει επίσης διατυπωθεί δημόσια από τους ηγέτες της ομάδας. Σε μια διάλεξη στο Πανεπιστήμιο Georgetown συζητώντας το βιβλίο, περιέγραψαν πώς η προσέγγισή τους εκτείνεται πέρα από τη θεολογία σε κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα.

Όπως το έθεσαν, «η ισλαμοφοβία διασταυρώνεται με τη μεταναστευτική μας κρίση και επίσης με την καταπολέμηση των μαύρων», ενώ υποστηρίζουν επίσης ότι «η ήπια ισλαμοφοβία λέει ότι οι γυναίκες έχουν έναν υποτακτικό ρόλο». Το πλαίσιό τους βασίζεται στην έννοια του «Ιερού Φθόνου» και τοποθετείται ρητά ως «θεολογικό αντίβαρο στον λευκό χριστιανικό εθνικισμό».

Στην ίδια συζήτηση, τόνισαν τον ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν οι εκκλησίες στην αναμόρφωση των αντιλήψεων για το Ισλάμ, υποστηρίζοντας ότι «οι εκκλησίες είναι πολύ ισχυρές στο να μπορούν να τοποθετούν το Ισλάμ όχι ως άλλο, όχι ως απειλή για την ασφάλεια, αλλά ως μια πραγματικά ενδιαφέρουσα θεολογική παράδοση που πρέπει να γνωρίζετε» και προτρέποντας τους Χριστιανούς να «είναι τόσο γενναιόδωροι αναγνώστες του Κορανίου όσο είναι της Βίβλου».

Αυτή η ατζέντα αντικατοπτρίζει τις προτεραιότητες της Διαθρησκευτικής Συμμαχίας, η οποία έχει καταστήσει την αντίθεση στον «χριστιανικό εθνικισμό» κεντρικό πυλώνα του έργου της.

Μέσω πρωτοβουλιών όπως το «Democracy Not Theocracy», η οργάνωση πλαισιώνει την αποστολή της ως την καταπολέμηση αυτού που περιγράφει ως «αυταρχική θεοκρατία» και την επιρροή του συντηρητικού Χριστιανισμού στη δημόσια ζωή.

Έχει επίσης εμπλακεί σε πολιτικές μάχες υψηλού προφίλ, συμπεριλαμβανομένης της αντίθεσης σε υποψηφίους του Ανωτάτου Δικαστηρίου όπως η Amy Coney Barrett και ο Brett Kavanaugh, παράλληλα με την υποστήριξη της Ketanji Brown Jackson.

Η διαμπερής γραμμή είναι δύσκολο να αγνοηθεί. Τα χρήματα του ιδρύματος που συνδέονται με την αναπαραγωγική πολιτική, τις πρωτοβουλίες «δημοκρατίας» και τους προοδευτικούς κοινωνικούς σκοπούς ρέουν στη Διαθρησκειακή Συμμαχία, η οποία με τη σειρά της υποστηρίζει θυγατρικές όπως η CITC — ομάδες που εργάζονται ενεργά μέσα στις εκκλησίες για να επαναπροσδιορίσουν τον τρόπο διδασκαλίας και άσκησης της πίστης.

Αυτό που παρουσιάζεται ως μια τοπική εκστρατεία κατά της ισλαμοφοβίας είναι, στην πραγματικότητα, μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας – μιας προσπάθειας που βρίσκεται στη διασταύρωση της φιλανθρωπίας, της πολιτικής και της θεολογίας.

Και το βαθύτερο ερώτημα δεν είναι αν ο διαθρησκειακός διάλογος είναι πολύτιμος ή αν υπάρχει θρησκευτική προκατάληψη.

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ένα δίκτυο που χρηματοδοτείται από μερικά από τα πιο εξέχοντα ιδρύματα της προοδευτικής φιλανθρωπίας επενδύει σε προσπάθειες που υπερβαίνουν τον διάλογο – στο έδαφος της λειτουργίας, του δόγματος και της εσωτερικής ζωής της αμερικανικής εκκλησίας.

Γιατί σε εκείνο το σημείο, ΔΕΝ ΠΡΟΚΕΙΤΑΙ πλέον μόνο ΓΙΑ ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ.

ΠΡΟΚΕΙΤΑΙ για τον ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟ ΜΑΣ.